RAFAELA CARRASCO NACIDA SOMBRA - 08 MAR. '19 - BOZAR
←
→
Transcription du contenu de la page
Si votre navigateur ne rend pas la page correctement, lisez s'il vous plaît le contenu de la page ci-dessous
CENTRE FOR FINE ARTS
BRUSSELS
BRUSELAS FLAMENCO FESTIVAL 2019
RAFAELA
CARRASCO
NACIDA SOMBRA
MUSIC
08 MAR. ’19
GRANDE SALLE HENRY LE BŒUF
GROTE ZAAL HENRY LE BŒUF
PALAIS DES BEAUX-ARTS
BRUXELLES
PALEIS VOOR SCHONE KUNSTEN
BRUSSELBRUSELAS FLAMENCO FESTIVAL 2019
FR À l’approche du printemps, BOZAR NL Als de lente in zicht is, gooit BOZAR
ouvre ses portes pour laisser entrer les de deuren open voor de Spaanse zon.
rayons du soleil espagnol. Cette édition Deze editie van het Bruselas Flamenco
du Bruselas Flamenco Festival s’articule Festival is opgezet rond vijf thema’s:
autour de cinq thèmes : les chansons protestliederen (‘La Protesta’), Belgische
de protestation (« La Protesta »), flamenco-artiesten (‘Los Nuestros’),
les artistes belges de flamenco (« vrouwen (‘Día Internacional de la
Los Nuestros »), les femmes (« Día Mujer’), flamencofamilies (‘Dinastías
Internacional de la Mujer »), les Flamencas’) en kinderen (‘Dia Familiar’).
familles du flamenco (« Dinastías Op de derde dag, de Internationale
Flamencas ») et les enfants (« Día Vrouwendag, staat de ster van de
Familiar »). Le troisième jour, dans le flamencodans Rafaela Carrasco met
cadre de la Journée internationale des een “all women cast” in BOZAR, tot de
femmes, BOZAR accueille la star de spectaculaire lichtregie toe.
la danse flamenco, Rafaela Carrasco,
entourée d’une équipe exclusivement
féminine, régie lumières comprise.
partenaires · partners
Pour les artistes et la musique, merci de respecter le silence. Veillez à éteindre téléphones portables, montres
électroniques et à réprimer les toux. Il est interdit de photographier, filmer et enregistrer.
Gelieve uit respect voor de artiesten en de muziek de stilte te bewaren. Schakel je gsm of elektronisch uurwerk uit
en hoest niet onnodig. Het is verboden te fotograferen, te filmen en opnames te maken.
2DÍA INTERNACIONAL DE LA MUJER
RAFAELA CARRASCO, danse, chorégraphie · dans, choreografie
FLORENCIA O’RYAN XÚÑIGA, PAULA COMITRE JUEZ & BLANCA LORENTE,
danse · dans
JESÚS TORRES ALHAMA & JUAN ANTONIO SUÁREZ GARCÍA, guitare · gitaar
ANTONIO CAMPOS MUÑOZ, chant
NACIDA SOMBRA
FR À l’occasion de la Journée NL Ter gelegenheid van Internationale
internationale des femmes, la danseuse Vrouwendag brengt de beroemde
et chorégraphe incontournable Rafaela danseres en choreografe Rafaela
Carrasco vous présente sa nouvelle Carrasco haar nieuwste creatie. Nacida
création. Nacida Sombra (Nées ombres) Sombra (‘Geboren als schaduw’) knoopt
tisse un contrepoint subtil et puissant subtiel maar vastberaden aan bij de
entre la danse flamenco, le chant et la flamencodans, de zang en de poëzie van
poésie de quatre autrices du siècle d’or vier vrouwen uit het Spaanse gouden
espagnol (XVIe-XVIIe siècles) : Teresa de tijdperk (16e en 17e eeuw): Theresia van
Jesús, María de Zayas, María Calderón Ávila, María de Zayas, María Calderón
et Juana Inés de la Cruz. Qu’elles aient en Juana Inés de la Cruz. Of ze nu de
défié l’Inquisition par leurs écrits, inquisitie betwistten in hun schrijfsels,
scandalisé les esprits puritains par leurs op puriteinse tenen trapten met hun
danses incandescentes, dénoncé les passionele dansen, het onrecht tegen
injustices faites aux femmes ou milité vrouwen aanklaagden of toegang tot
pour leur accès à l’éducation, ces quatre onderwijs eisten … de vier figuren uit
figures du passé sont invoquées sur het verleden en hun immer brandend
scène afin que résonne en nous l’écho actuele strijd krijgen opnieuw gestalte
de leur lutte toujours criante d’actualité. op de planken. Op het ritme van de
Au rythme des quatre phases du cycle vier fasen van de maancyclus, in een
lunaire, dans un ballet entre l’ombre ballet tussen schaduw en licht, dompelt
et la lumière, Nacida Sombra vous Nacida Sombra ons onder in de wereld
plonge dans l’univers de chacune de ces van de vier artiestes om de verbluffende
créatrices et en révèle l’étonnante force. kracht van hun werk bloot te leggen.
3I. I.
Chères filles, femmes en devenir, Lieve meisjes, vrouwen in wording,
que me voulez-vous ? Pourquoi wat willen jullie van mij? Waarom komen
venez-vous ? jullie naar mij?
Dans la solitude de ma cellule, à la In de eenzaamheid van mijn cel, bij
tombée du jour, valavond,
j’entends vos voix à l’intérieur de moi, hoor ik jullie stemmen in mij,
comme si je me rappelais les années à alsof ik me tijden herinner die nog
venir. moeten komen.
Comme si vous m’écriviez des lettres Alsof jullie me brieven schrijven vanuit
depuis l’avenir. de toekomst.
Qui serez-vous ? Serez-vous libres ou Hoe zal het jullie vergaan? Zullen jullie
pourchassées ? vrij zijn of vervolgd worden?
Serez-vous privées des lumières du Zullen jullie verstoken blijven van het
savoir, licht van de kennis,
sans droit à la parole, comme toutes les geen recht van spreken hebben, zoals
femmes, alle vrouwen,
plongées dans les ténèbres, nées ondergedompeld in duisternis, geboren
ombres. als schaduwen.
Mes chères filles, en cette nuit votre Mijn lieve meisjes, deze nacht droomt
Thérèse vous rêve. jullie Theresia over jullie.
II. II.
12 mars 1634, Chemin royal de Castille 12 maart 1634, de koninklijke weg in Castilië
Chère Thérèse, Lieve Theresia,
Cette lettre est sans doute une Deze brief is ongetwijfeld een
folie, mais si vous ne parvenez pas à zottigheid, maar als het u niet lukt hem
l’entendre depuis les nuages, j’espère te horen, daarboven in de hemel, hoop
au moins que ma voix parviendra à vos ik dat mijn stem uw volgelingen zal
disciples. bereiken.
C’est grâce à vous que j’ai eu l’audace de Dankzij u heb ik de moed gehad de pen
prendre la plume. ter hand te nemen.
Si les âmes ne sont ni le propre des Als de ziel niet eigen is aan mannen
hommes ni celui des femmes, pour en ook niet aan vrouwen, waarom
quelle raison nous autres femmes ne zouden wij vrouwen dan geen onderwijs
pouvons-nous être instruites ? genieten?
Les hommes ont le goût tyrannique Mannen gedragen zich autoritair,
de nous enfermer et de nous priver de ze sluiten ons op en onthouden ons
livres et de professeurs. boeken en onderwijzers.
4Ils disent qu’une femme doit se Ze zeggen dat een vrouw zich tevreden
contenter de savoir broder, prier et moet stellen met borduren, bidden en
élever ses enfants, et que tout le reste kinderen grootbrengen, dat al de rest
la conduit à sa perte. Je dois être bien haar in het verderf stort. Ik moet wel
perdue, moi qui écris des nouvelles pour heel verdorven zijn, ik die schrijf om het
faire face aux violences auxquelles nous onrecht dat ons wordt aangedaan aan te
sommes confrontées. Mais… pauvre de klagen. Maar… arme ik, mijn gedachten
moi, mes pensées ne peuvent remédier vinden geen oplossing voor dingen die
à des choses sans remèdes. onoplosbaar zijn.
On m’appelle la Sibylle de Madrid, Ze noemen mij de Sibylle van Madrid,
j’aimerais changer ce titre contre un ik zou die titel willen inruilen voor een
atome de ta force, toi qui as su fonder fractie van jouw kracht, jij die erin
des couvents, refuges du libre arbitre geslaagd bent kloosters op te richten,
pour des femmes de toutes conditions. waar alle soorten vrouwen bescherming
vinden tegen willekeur.
À présent, en route pour Saragosse afin Nu, op weg naar Zaragoza om mijn
de donner mes nouvelles à imprimer, schrijfsels aan de drukker te bezorgen,
amie des étoiles libres du ciel, je m’en verlaat ik mij op jou, vriendin van de vrije
remets à ton nom. sterren aan de hemel.
Au diable les beaux atours, Naar de duivel met de schone schijn,
défendons-nous ! laten we voor onszelf opkomen!
À toi pour toujours, Voor altijd de jouwe,
Maria de Zayas María de Zayas
III. III.
Madrid, Corral de Comedias de la Cruz, Madrid, Corral de Comedias de la Cruz,
1628. 1628.
Doña María de Zayas, Doña María de Zayas,
Très honorable dame, si ces mots volent Hooggeachte vrouw, als deze woorden
jusqu’à tes yeux, je sais que tu sauras jouw ogen bereiken, weet ik dat jij me
me pardonner. zult kunnen vergeven.
C’est une jeune illettrée qui t’envoie des Ik ben een jonge ongeletterde die je
vers qui s’envolent de mon cœur vers verzen stuurt die vanuit mijn hart via
ma bouche. mijn mond ontsnappen.
Si tu es encore en vie, je te supplie Ik smeek je, als je nog leeft, schrijf dan
d’écrire mon histoire : mijn verhaal op:
le roi Philippe est mon amant et déjà koning Filips is mijn minnaar en aan
5mon ventre laisse voir la trace de notre mijn buik is de vrucht van onze liefde al
amour qui se doit de naître ombre. zichtbaar, een vrucht die in de schaduw
Lorsque la reine l’apprendra, qu’en sera- geboren zal moet worden. Wat zal er van
t-il de moi ? mij worden als de koningin dit verneemt?
Si je perds la vie, ma liberté ou mon Het zal me misschien mijn leven, mijn
honneur, je sais que tu sauras préserver vrijheid en mijn eer kosten, maar ik weet
ma mémoire. dat jij mijn nagedachtenis zal redden.
Être femme, comédienne et libre. Ce Vrouw zijn, actrice zijn en vrij zijn. Dat
sont là mes plus grandes victoires. zijn mijn grootste overwinningen.
Je m’appelle Maria Calderón, je suis Mijn naam is Maria Calderón, ik ben
comédienne et danseuse. actrice en danseres.
Mon nom de scène est la Calderona. Mijn podiumnaam is la Calderona.
Je vis selon ma loi, je voyage dans Ik leef volgens mijn eigen wetten, ik reis
des contrées lointaines et chaque doorheen verre landen en sta elke dag
jour sur les planches, je change de op de planken. Ik verander van naam
nom et d’apparence : entremetteuse, en uiterlijk: koppelaarster, courtisane,
courtisane, dame, sorcière, reine ou dame, heks, koningin of godin. Ik
déesse. Je suis le rêve du peuple qui me verwezenlijk de droom waar het volk me
réclame : « Maria la Calderona! » om smeekt: “Maria la Calderona!”
J’entends le son des guitares, Ik hoor de gitaren,
on crie mon nom, je dois aller danser ze roepen mijn naam, ik moet gaan dansen.
Que Dieu vous garde Madame, Moge God u beschermen, mevrouw,
mille fois les mains vous baise duizend kussen druk ik op uw handen
María la Calderona María la Calderona
IV. IV.
24 février 1669, Palais vice-royal de la 24 februari 1669, Paleis van de
marquise de Mancera, Ville de onderkoning, bij markiezin de Mancera,
México. Mexico-Stad.
Très illustre Madame María Calderón, Hooggeachte mevrouw María Calderón,
Ma lettre n’arrivera sans doute jamais Misschien zult u mijn brief nooit krijgen.
entre vos mains. Depuis que vous avez Sinds u bent verdwenen, doen duizend
disparu, mille rumeurs courent à votre geruchten over u de ronde: men zegt
sujet : on dit qu’on vous a pris votre dat men u uw kind heeft afgenomen
enfant et enfermée au monastère ; en u in een klooster heeft opgesloten;
certains affirment que vous avez fui et sommigen beweren dat u gevlucht bent
d’autres que vous êtes morte ou que en anderen dat u dood bent of abdis.
vous êtes Abbesse. J’espère que cette Ik hoop dat dat laatste gerucht de
dernière rumeur est vraie. waarheid is.
6Moi aussi j’ai l’intention de devenir Ook ik ben van plan in te treden, omdat
religieuse, parce que je veux vivre seule, ik alleen wil leven, zonder dat iets mijn
sans rien qui entrave ma liberté, sans vrijheid in de weg staat, zonder lawaai
bruit qui perturbe le silence de mes livres. dat de stilte van mijn boeken verstoort.
Je quitte aujourd’hui la Cour mexicaine, Vandaag verlaat ik het Mexicaanse Hof,
où l’on me reproche de composer des waar men me verwijt dat ik verzen schrijf
vers et de lire. en lees. Mijn liefde voor literatuur is me
Mais mon amour des lettres me fut op natuurlijke wijze door God gegeven;
transmis naturellement par Dieu ; lui doit Hij weet vast waarom, want laat niemand
bien savoir pourquoi, car d’aucuns disent zeggen dat een vrouw niet de behoefte
que la femme n’a pas besoin de penser. heeft na te denken.
Au palais, on acclame mes vers. Mais In het paleis bejubelen ze mijn verzen.
parmi les fleurs des applaudissements Maar tussen de bloemen van het
se cache le venin de l’envie. Mon applaus schuilt het gif van de jaloezie.
entendement n’est-il pas libre ? Quel Is mijn verstand niet vrij? Welk kwaad
mal peuvent renfermer mes vers? kunnen mijn verzen bevatten?
Comme dans ce petit texte que j’ai Zoals in dit vers dat ik Eerste droom
intitulé Premier rêve, qui dit : « née heb genoemd: “Geboren als schaduw,
ombre, tournée vers le ciel, prétendant kijkend naar de hemel, vastbesloten naar
gravir les étoiles. » de sterren te klimmen.”
Mais je m’égare Madame. Ces mots ne Maar ik dwaal af, mevrouw. Deze
sont tracés que par ma plume. woorden zijn slechts met mijn pen
Je voulais juste te faire savoir que si tu geschreven.
réussis à traverser l’océan, je te recevrai Ik wou u enkel laten weten dat, als het
comme une mère et une sœur entre u lukt de oceaan over te steken, ik u zal
les murs du couvent où je vais entrer ontvangen zoals een moeder en een
aujourd’hui comme novice, après un zuster binnen de muren van het klooster
ultime bal. waar ik vandaag als novice zal intreden,
na een laatste bal.
Je baise tes mains, Ik kus uw handen,
Juana Inés de la Cruz Juana Inés de la Cruz
7V. V.
Couvent de l’Annonciation, Alba de Klooster van de Annunciatie, Alba de
Tormes, 15 octobre 1582. Tormes, 15 oktober 1582.
Chères ombres, Lieve schaduwen,
Je sais que vous ne lirez pas cette lettre Ik weet dat ik dood zal zijn als jullie
de mon vivant, car vous n’êtes pas deze brief lezen, want jullie zijn nog
encore nées, mais je vous connais grâce niet geboren; maar ik ken jullie uit mijn
à mes visions, et quels que soient vos visioenen, en hoe jullie in de toekomst
noms et vos visages dans le futur, ook zullen heten en hoe jullie er ook zullen
je veux croire que vous verrez en moi un uitzien, ik wil geloven dat jullie mij als een
exemple du passé, une lumière brillant voorbeeld uit het verleden zullen zien, een
au cœur de la nuit obscure de l’âme. schitterend licht in de donkere nacht van
de ziel.
Depuis que j’ai pris l’habit, je n’ai jamais Sinds ik het habijt heb aangenomen,
renoncé à entreprendre quoi que ce soit. heeft niets me tegengehouden om wat
Mais alors que j’étais novice, un mal aigu ook te doen. Maar toen ik novice was,
a mordu mon cœur ; j’en ai gardé cette heeft een wreed onrecht zich in mijn
inclination à la solitude et cette façon hart geboord; ik heb er mijn voorkeur
de prier, comme si je parlais à quelqu’un voor eenzaamheid en deze manier van
dans le noir sans le voir. Et c’est en priant bidden aan overgehouden, alsof ik in
que les visions me sont apparues. het donker met iemand praat, zonder
die te zien. En tijdens het bidden zijn de
visioenen aan mij verschenen.
J’ai vu le Christ avec les yeux de l’âme Ik heb Christus gezien, met de ogen van
J’ai vu mon âme comme un miroir de ziel
sensible Ik heb mijn ziel gezien als in een spiegel
J’ai vu une flamme qui détruit les désirs Ik heb een vlam gezien die de
de ce monde verlangens van deze wereld verzengt
J’ai vu mes parents dans les cieux Ik heb mijn ouders in de hemel gezien
J’ai vu un ange venir planter dans mon Ik heb een engel gezien die mijn hart en
cœur et jusque dans mes entrailles un mijn ingewanden met een gouden spies
dard d’or doorboorde
Et c’est en priant que les visions me sont En tijdens het bidden zijn de beelden
apparues : aan mij verschenen:
l’âme de ziel
mon âme mijn ziel
désirs verlangens
8cieux hemel
Je n’ai jamais eu peur Ik ben nooit bang geweest
Le jour se lève. Adieu mes filles. De dag kondigt zich aan. Vaarwel mijn
Tracez vos propres chemins tout dochters.
hasardeux qu’ils vous semblent. Baan jullie eigen pad, ook al lijkt dat
Il se peut qu’un jour, au-delà du temps, overmoedig.
de l’autre côté de l’exil de la vie, nous Op een dag, ooit, aan de andere kant
nous retrouvions dans la dernière van het aardse bestaan, zullen we
demeure du château de l’âme, et nous elkaar misschien terugzien in het laatste
puissions jouir ensemble de la vie verblijf, het kasteel van de ziel, en zullen
éternelle en toute liberté. we samen van het eeuwige leven en de
complete vrijheid kunnen genieten.
Votre indigne servante, Uw onwaardige dienares,
Thérèse Theresia
9Rafaela Carrasco © DR/GR 10
Rafaela Carrasco © DR/GR 11
2018 2019
11.09.2018 12.01.2019
Orchestra of The Cairo Opera Khaled Mohamed Ali & Hasan Falih
26.09.2018 21.01.2019
Zakir Hussain Chinese New Year Concert
06.10.2018 02.02.2019
Dariush Talai Maya Youssef
26.10.2018 03.02.2019
Escalandrum Camané
27.10.2018 09.02.2019
Sufi Night Hossein Alizadeh &
Hamavayan Ensemble
28.10.2018
Koray Avci 14.02.2019
Ictus Ensemble with Amir ElSaffar :
14.11.2018 Interstices
Amir ElSaffar & Rivers of
Sounds ensemble 01.03.2019
Ballaké Sissoko & Göksel Baktagir
23.11.2018
Sahara Blues 03.03.2019
Sonico
24.11.2018
Rumba Lumumba 07-10.03.2019
Bruselas Flamenco Festival
27.11.2018
Kian Soltani & Shiraz Ensemble 05.04.2019
Mohamed Briouel & L’Orchestre
07.12.2018 arabo-andalou de Fès
Coşkun Karademir Quartet
25 - 28.04.2019
08.12.2018 Balkan Trafik Festival
Hommage to Mohamed Rouicha
08.05.2019
Juan Pablo Navarro Sextet
11.05.2019
Rajab Suleiman & Kithara
WORLD 25.05.2019
Kudsi Erguner & Lâmekân Ensemble
15.06.2019
’18-’19
Cubalandz
23.06.2019
Quinteto RealVous pouvez aussi lire
