VICTOR BESME (1834-1904) - UN HÉRITAGE URBANISTIQUE IMMENSE, DES LIGNES FORCES DES GRANDS TRACÉS URBAINS À LA RICHESSE DES ENVIRONNEMENTS ...

 
DIAPOSITIVES SUIVANTES
VICTOR BESME (1834-1904) - UN HÉRITAGE URBANISTIQUE IMMENSE, DES LIGNES FORCES DES GRANDS TRACÉS URBAINS À LA RICHESSE DES ENVIRONNEMENTS ...
VICTOR BESME                VICTOR BESME
(1834-1904)                 (1834-1904)
                            EEN ONTZAGWEKKENDE
UN HÉRITAGE URBANISTIQUE    STEDENBOUWKUNDIGE
IMMENSE, DES LIGNES         NALATENSCHAP, VAN DE
FORCES DES GRANDS TRACÉS    GROTE STADSTRACÉS TOT EEN
URBAINS À LA RICHESSE DES   WAARDEVOLLE DAGELIJKSE
ENVIRONNEMENTS QUOTIDIENS   OMGEVING
VICTOR BESME (1834-1904) - UN HÉRITAGE URBANISTIQUE IMMENSE, DES LIGNES FORCES DES GRANDS TRACÉS URBAINS À LA RICHESSE DES ENVIRONNEMENTS ...
UNE CARRIÈRE                                                                                                                                                                                                              EEN
    D’INSPECTEUR                                                                                                                                                                                                              WEGOPZICHTER
    VOYER,                                                                                                                                                                                                                    MET EEN
    46 ANS                                                                                                                                                                                                                    LOOPBAAN VAN
    AU SERVICE DE                                                                                                                                                                                                             46 JAAR TEN
    LA COLLECTIVITÉ                                                                                                                                                                                                           DIENSTE VAN DE
                                                                                                                                                                                                                              GEMEENSCHAP

    Victor Besme se forme en dessin                                                                   comme inspecteur voyer des                                                                                              Vanaf 1847 bekwaamt Victor Besme                                                      dienst treedt als wegopzichter van de
    et architecture à l’Académie des                                                                  faubourgs de Bruxelles en 1858.                                                                                         zich in de bouw- en tekenkunst aan                                                    Brusselse buitenwijken. Tegelijkertijd
    Beaux-Arts de Bruxelles dès 1847.                                                                 Parallèlement, il a également laissé                                                                                    de Academie voor Schone Kunsten                                                       heeft hij Brussel een belangrijk
    Diplômé géomètre arpenteur en                                                                     à Bruxelles une œuvre architecturale                                                                                    van Brussel. In 1851 behaalt hij zijn                                                 en betekenisvol architecturaal
    1851, il débute sa carrière dans le                                                               importante et significative de                                                                                          diploma van landmeter en begint hij                                                   oeuvre in eclectische stijl nagelaten,
    secteur des chemins de fer avant                                                                  l’éclectisme stylistique typique de la                                                                                  zijn loopbaan bij de spoorwegen, voor                                                 kenmerkend voor de tweede helft van
    d’entrer à la Province de Brabant                                                                 seconde moitié du XIXe siècle.                                                                                          hij in 1858 bij de provincie Brabant in                                               de negentiende eeuw.

Victor Besme (© Fonds Victor Besme).                                Victor Besme (© Fonds Victor Besme).           Carte de libre-parcours / Gratis vervoersbewijs Tramways bruxellois, 1899               Bureau de Victor Besme au 32 rue Jourdan (maison démolie) / Kantoor van   Intérieur de la maison personnelle de Victor Besme (vestibule, salon, salle à manger) sise rue Jourdan 32 / Interieur
                                                                                                                   (© Fonds Victor Besme).                                                                 Victor Besme aan de Jourdanstraat 32 (gesloopte woning).                  van de eigen woning van Victor Besme (vestibule, salon, eetkamer) gelegen aan de Jourdanstraat 32.
                                                                                                                                                                                                           (Gustave Hamesse © Fonds Victor Besme).                                   (Ferdinand Buyle, 1911 © Fonds Victor Besme).

Extraits des carnets de notes de Victor Besme : esquisses de tracés et profils de voiries / Pagina’s uit de notitieboekjes van Victor Besme: schetsen van tracés en profielen wan wegen (© Fonds Victor Besme).                                                                                                                    Esquisse d’un projet d’aménagement du Jardin du Roi entre l’avenue Louise
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   et les étangs d’Ixelles (non daté) / Schets van het plan voor de Koningstuin
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   tussen Louizalaan en de vijvers van Elsene (zonder datum)
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   (© Fonds Victor Besme).
UN GRAND DÉFI :                                                                                                                                                                                                          EEN HEUSE
    AMÉNAGER                                                                                                                                                                                                                 UITDAGING:
    LE TERRITOIRE                                                                                                                                                                                                            DE BUITENWIJKEN
    DES FAUBOURGS                                                                                                                                                                                                            VAN DE JONGE
    DE LA JEUNE                                                                                                                                                                                                              HOOFDSTAD
    CAPITALE                                                                                                                                                                                                                 RUIMTELIJK
                                                                                                                                                                                                                             ORDENEN

    Victor Besme fait face aux grands                                                                  et des marchandises impliquant la                                                                                    Victor Besme wordt geconfronteerd                                                          niet kan zonder een gestructureerde
    défis des villes européennes en                                                                    structuration spatiale de la nouvelle                                                                                met de typische uitdagingen van                                                            ruimtelijke aanleg van de nieuwe ste-
    pleine croissance démographique                                                                    agglomération urbaine. Son métier                                                                                    Europese steden die kreunen onder                                                          delijke agglomeratie. In zijn functie
    et engagées dans d’expansion                                                                       le place au cœur des dynamiques du                                                                                   een bevolkingsexplosie in de context                                                       zal hij impact hebben op alle aspec-
    industrielle : l’assainissement d’un                                                               développement territorial : voiries,                                                                                 van een verregaande industrialise-                                                         ten van de de territoriale ontwikke-
    environnement mis sous pression                                                                    chemins de fer, canal, égouttage,                                                                                    ring: een omgeving die onder druk                                                          ling: wegen, spoorwegen, kanaal,
    ainsi que la mobilité des personnes                                                                distribution d’eau, éclairage public…                                                                                staat saneren en het goederen- en                                                          riolering, waterdistributie, openbare
                                                                                                                                                                                                                            personenverkeer stroomlijnen, wat                                                          verlichting,...

                                                                                                              Promotion des connexions ferroviaires          Projet d’assainissement de la vallée du Maelbeek par la construction de nouveau   Le collecteur du Maelbeek en construction : passage sous les voies de chemin de fer et débouché dans la Senne à hauteur de l’actuel pont Teichmann /
                                                                                                              et fluviales entre Bruxelles et le port        collecteurs / Ontwerp voor de sanering van de Maalbeekvallei door het bouwen      Bouw van de collector van de Maalbeek: loopt onder de spoorwegen en mondt uit in de Zenne ter hoogte van de huidige Teichmannbrug (© Fonds Victor Besme).
                                                                                                              d’Anvers / Promotie van de verbindin-          van nieuwe collectoren (1893) (© Fonds Victor Besme).
                                                                                                              gen per spoor of via het water tussen
                                                                                                              Brussel en de haven van Antwerpen
                                                                                                              (1881-1895) (© Fonds Victor Besme).

Projet d’assainissement de la vallée de la Senne (1864) avec, en rouge : la canalisation de la Senne, les     Profil du boulevard de ceinture à hauteur de Koekelberg                 Voutement de la Woluwe à hauteur de la nouvelle          Projet de percement du futur boulevard Léopold II à Molenbeek-Saint-Jean.           Le pont de Luttre à Forest vers 1900 / De Luttrebrug in Vorst rond 1900
nouveaux collecteurs du centre-ville, le boulevard de ceinture, le raccordement ferroviaire ouest, le futur   (voiries, éclairage, plantations, égouts) / Profiel van de ringlaan     avenue de Tervueren / Overwelving van de Woluwe          Relevé des parcelles concernées / Ontwerp voor het doortrekken van de latere        (carte postale coll. Banque Belfius / postkaart verz. Belfius Bank © Académie
boulevard Léopold II, le futur quartier Nord… / Plan voor de sanering van de Zennevallei (1864) met in het    ter hoogte van Koekelberg (wegen, verlichting, beplanting,              ter hoogte van de nieuwe Tervurenlaan (1895)             Leolpold II laan in Sint-Jans-Molenbeek. Opmeting van de betrokken percelen         royale de Belgique – SPRB/GOB).
rood : kanalisering van de Zenne, de nieuwe collectoren van de binnenstad, de ringlaan, de westelijke         riolen) (© Fonds Victor Besme).                                         (© Fonds Victor Besme).                                  (1869) (© Fonds Victor Besme).
spoorwegaansluiting, de toekomstige Leopold II laan, de toekomstige Noordwijk (© Fonds Victor Besme).
UNE RÉPONSE                              EEN VISIE EN
VISIONNAIRE :                            EEN ANTWOORD:
LE PLAN GLOBAL                           HET GLOBALE
D’EXTENSION ET                           UITBREIDINGS- EN
D’EMBELLISSE-                            VERFRAAIINGS-
MENT                                     PLAN

Victor Besme présente annuellement       Als wegopzichter voor de
au Conseil provincial, dès 1859,         buitenwijken legt Victor Besme
son rapport d’inspecteur voyer des       vanaf 1859 jaarlijks zijn rapport aan
faubourgs qu’il utilise comme un outil   de Provincieraad voor. Hij gebruikt
pour exprimer et faire adopter par       het rapport als een hefboom om de
les autorités une vision prospective     overheid warm te maken voor zijn
ambitieuse qu’il traduit régulièrement   ambitieuze visie die haar neerslag
dans des plans qui vont faire date.      vindt in opeenvolgende plannen die
                                         geschiedenis zullen schrijven.

                                             Plan inséré dans la brochure      Plan annexé à la brochure de
                                         de 64 pages / Plan opgenomen       97 pages / Plan in bijlage van de
                                         in de brochure van 64 pagina’s:    brochure van 97 pagina’s : Faubourgs
                                         Plan d’ensemble pour l’extension   de Bruxelles – Plan d’ensemble pour
                                         et l’embellissement de             l’extension et l’embellissement de
                                         l’agglomération bruxelloise,       l’agglomération bruxelloise – Travaux
                                         Bruxelles, 1863                    de voirie en général . Habitations de
                                         (© Fonds Victor Besme).            la classe moyenne. Logements de la
                                                                            classe ouvrière, Bruxelles, 1866
                                                                            (© Fonds Victor Besme).
UN BOULEVARD                                                                                                                                                                                                  STUKJE
CIRCULAIRE                                                                                                                                                                                                    BIJ BEETJE NAAR
RÉALISÉ PAR                                                                                                                                                                                                   EEN RINGLAAN
TRONÇONS
SUCCESSIFS
PENDANT
UN SIÈCLE

Victor Besme structure le dévelop-                                                             susceptibles de prolongations.                                                                                 Victor Besme brengt structuur aan                                                         buiten kunnen worden verlengd.
pement territorial en projetant de                                                             Ce réseau d’avenues, rues, places et                                                                           in de groei van de stad door nieuwe                                                       Dit netwerk van lanen, straten,
nouveaux quartiers périphériques                                                               squares organise le lotissement et le                                                                          buitenwijken in te plannen die met                                                        pleinen en binnenpleinen bepaalt
reliés entre eux par une large cein-                                                           mode de répartition des bâtiments à y                                                                          elkaar verbonden worden door een                                                          de wijze waarop gronden worden
ture de boulevards sur laquelle se                                                             construire et des parcs à y aménager,                                                                          brede ring van lanen waarop zich gro-                                                     verkaveld, gebouwen opgetrokken
greffent les grands axes assurant                                                              en tenant compte du relief.                                                                                    te assen enten die voor de verbinding                                                     en parken aangelegd, dat alles
la connexion avec le centre-ville et                                                                                                                                                                          met het stadscentrum zorgen en naar                                                       rekening houdend met het reliëf.

                                                                                                                                                                              La Grande Ceinture divisée en 13 tronçons :
                                                                                                                                                                              1. 	du Bois de la Cambre à la chaussée de Wavre ;
                                                                                                                                        5
                                                                                                                                                                              2. 	de la chaussée de Wavre au square
                                                                                                                                                                                    Montgomery ;
                                                                                                                                                                              3. du square Montgomery à la place Meiser ;
                                                                                                                                                                              4. de la place Meiser au pont Van Praet ;
                                                                                                                                                                              5. contourner le domaine royal
                                                                                                                                                                              6. le boulevard de Smet de Naeyer ;
                                                                                                         6
                                                                                                                                                                              7. 	le plateau de Koekelberg et les avenues
                                                                                                                                                                                    Sermon et Bossaert ;
                                                                                                                                                                              8. 	Molenbeek-Saint-Jean et le boulevard
                                                                                                                                                                                    Mettewie ;
                                                                                                                                                                              9. 	Anderlecht, de la chaussée de Ninove à la rue
                                                                                                                                                      4
                                                                                           7                                                                                        du Charroi ;
                                                                                                                                                                              10. 	la rue du Charroi et l’avenue du Pont du
                                                                                                                                                                                    Luttre ;
                                                                                                                                                                              11. 	les avenues Wielemans-Ceuppens, Reine
                                                                                                                                                                                    Marie-Henriette et Besme ;
Le pont de l’avenue de la Couronne sur la rue Gray et la                                                                                                                      12. les avenues Albert et Winston Churchill ;         L’entrée de l’avenue Albert à la place Vanderkindere vers 1900 / Het begin       L’avenue du Pont de Luttre vers 1900 / Luttrebruglaan rond 1900
vallée du Maelbeek vers 1900 / De brug van de Kroonlaan                          8                                                                                            13.	traverser au contourner le bois de la Cambre ?   van de Albertlaan aan de Vanderkindereplein rond 1900 (carte postale             (carte postale coll. Banque Belfius / postkaart verz. Belfius Bank
over de Graystraat en de Maalbeekvallei rond 1900                                                                                                                                                                                   coll. Banque Belfius / postkaart verz. Belfius Bank © Académie royale de         © Académie royale de Belgique – SPRB/GOB).
(carte postale coll. Banque Belfius / postkaart verz. Belfius                                                                                                                                                                       Belgique – SPRB/GOB).
Bank © Académie royale de Belgique – SPRB/GOB).
                                                                                                                                                                     3
                                                                                                                                                                              De Grote Ring opgedeeld in 13 delen:
                                                                                                                                                                              1. 	van het Ter Kamerenbos tot de
                                                                                                                                                                                    Waversesteenweg;
                                                                                                                                                                              2. 	van de Waversesteenweg tot het
                                                                                                                                                                                    Montgomeryplein;
                                                                                                                                                                              3. van het Montgomeryplein tot het Meiserplein;
                                                                           9                                                                                                  4. van het Meiserplein tot de Van Praetbrug;
                                                                                                                                                                              5. rondom het koninklijk domein
                                                                                                                                                                      2
                                                                                                                                                                              6. de de Smet de Naeyerlaan;
                                                                                                                                                                              7. 	het plateau van Koekelberg, de Sermon Laan
                                                                                                                                                                                    en de Bossaertlaan;
                                                                                                       11                                                                     8. Sint-Jans-Molenbeek en de Mettewielaan;
                                                                                               10
                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                              9. 	Anderlecht, van de Ninoofsesteenweg tot de
                                                                                                                                                                                    Gerijstraat;
                                                                                                                                        13                                    10. de Gerijstraat en de Luttrebruglaan;
                                                                                                                                                                              11. 	de Wielemans Ceuppenslaan, de Koningin
                                                                                                                          12                                                        Maria-Hendrikalaan en de Besmelaan;
                                                                                                                                                                              12. de Albertlaan en de Winston Churchilllaan;
                                                                                                                                                                              13. door of rond het Ter Kamerenbos?

Le boulevard Saint-Michel à hauteur du collège Saint-           Les boulevards de la Grande Ceinture. Le fonds de plan URBIS (trame verte) reporté sur le plan de 1866 de                                                           Vue panoramique depuis l’église de Laeken sur l’avenue de la Reine               L’avenue de la Reine depuis le pont de Laeken vers 1900 /
Michel vers 1900 / De Sint-Michielslaan ter hoogte van de       Victor Besme / De lanen van de Grote Ring. UrbIS basiskaart (groen achtergrond) overgebracht op de plan van                                                         (avec le passage à niveau) et la rue des Palais jusqu’à place de la Reine vers   De Koninginnelaan vanop de Lakenbrug rond 1900 (carte postale
Sint-Michielscollege rond 1900 (carte postale coll. Banque      1866 van Victor Besme (© SPRB/GOB).                                                                                                                                 1900 / Panoramische zicht vanuit de kerk van Laken op de Koninginnelaan          coll. Banque Belfius / postkaart verz. Belfius Bank © Académie royale
Belfius / postkaart verz. Belfius Bank © Académie royale                                                                                                                                                                            (met de overweg) en de Paleizenstraat tot de Koninginneplein rond 1900           de Belgique – SPRB/GOB).
de Belgique – SPRB/GOB).                                                                                                                                                                                                            (carte postale coll. Banque Belfius / postkaart verz. Belfius Bank © Académie
                                                                                                                                                                                                                                    royale de Belgique – SPRB/GOB).
UN PLAN                                                                                                                                                                                                  EEN DOORDACHT
    GLOBAL DÉCLINÉ                                                                                                                                                                                           EN AANGEPAST
    ET ADAPTÉ POUR                                                                                                                                                                                           PLAN VOOR DE
    LA CRÉATION                                                                                                                                                                                              AANLEG VAN
    DE NOUVEAUX                                                                                                                                                                                              NIEUWE WIJKEN
    QUARTIERS

    Victor Besme, fort de l’adoption                                                                 acteurs privés. Il participe ainsi                                                                      Victor Besme ziet zijn plan                                                                       de privésector kan doorduwen.
    de son plan par les plus hautes                                                                  au dessin de nombreux de sites                                                                          goedgekeurd door de hoogste                                                                       Op die manier is hij medeontwerper
    autorités, poursuit sa mise en                                                                   suburbains par l’ouverture de                                                                           overheid zodat hij de uitvoering ervan                                                            van tal van voorstedelijke sites:
    œuvre locale avec les communes,                                                                  places, l’alignement des bâtisses sur                                                                   op plaatselijk vlak met de gemeenten,                                                             pleinen worden aangelegd, lanen
    les services techniques provinciaux                                                              les avenues et rues, l’agrément de                                                                      de technische provinciediensten of                                                                en straten uitgelijnd, en parken en
    ou l’administration des Ponts et                                                                 parcs et jardins…                                                                                       het Bestuur van Bruggen en Wegen                                                                  tuinen worden verfraaid...
    Chaussées ainsi qu’avec d’autres                                                                                                                                                                         maar ook met actoren uit

                                                                                                                                              Plan des voiries et quartiers projetés entre le parc Élisabeth et le parc de Laeken /           Projet pour le quartier compris entre la rue Th. Verhaegen et l’avenue Van Volxem,      Plan de lotissement des abords du parc de Forest /
                                                                                                                                              Plan van de voorgestelde wegen en wijken tussen Elisabethpark en het park van Laken             y compris les futurs parc de Forest et Duden (avec le parcellaire ancien à l’arrière-   Verkavelingsplan van de wijk rond het park van Vorst (circa 1900)
                                                                                                                                              (1900) (© Fonds Victor Besme).                                                                  plan) / Plan voor de wijk gelegen tussen Th. Verhaegenstraat en de Van Volxemlaan,      (© Fonds Victor Besme).
                                                                                                                                                                                                                                              met het latere Dudenpark en het park van Vorst (met de voormalige kadasterplan
                                                                                                                                                                                                                                              op de achtergrond) (1872-1874) (© Fonds Victor Besme).

Projet de plan pour le quartier Cureghem à Anderlecht avec l’implantation de l’école vétérinaire /      Projet de plan pour le quartier du    Projet de plan pour le percement de l’avenue de Tervueren / Plan voor het doortrekken van de Tervurenlaan (1894) (© Fonds Victor Besme).              Projet pour le quartier Josaphat autour des futurs avenues Rogier, L. Bertrand et boulevard
Ontwerpplan voor de Kuregemwijk in Anderlecht met de situering van de veeartsenijschool                 futur parc Élisabeth / Plan voor de                                                                                                                                                         Lambermont (avec le parcellaire ancien à l’arrière-plan) / Plan voor de Josaphatwijk rondom
(1890-1891) (© Fonds Victor Besme).                                                                     wijk van het latere Elisabethpark                                                                                                                                                           de latere Rogier-, L. Bertrand- en Lambermontlaan (met de voormalige kadasterplan op de
                                                                                                        (© Fonds Victor Besme).                                                                                                                                                                     achtergrond) (1872-1874) (© Fonds Victor Besme).
UN ARCHITECTE                                                                                                                                                                                                       EEN
    DE SON TEMPS                                                                                                                                                                                                        BOUWMEESTER
    À L’ÉCOUTE                                                                                                                                                                                                          VAN ZIJN TIJD,
    ATTENTIVE                                                                                                                                                                                                           MET EEN OPEN
    DE CLIENTS                                                                                                                                                                                                          GEEST VOOR EEN
    TRÈS VARIÉS                                                                                                                                                                                                         ERG DIVERSE
                                                                                                                                                                                                                        KLANTENKRING

    Victor Besme produit tant pour                                                               pénitentiaire ou militaire, église,                                                                                    Zowel openbare opdrachtgevers als                                                             een slachthuis, een school, een
    la commande publique que privée                                                              maison communale, mais aussi pour                                                                                      particulieren vinden hun weg naar                                                             gemeentehuis, maar ook menig
    et utilise le répertoire complet des                                                         de nombreuses maisons privées,                                                                                         Victor Besme, die het hele gamma                                                              burgerhuis, zoals zijn eigen woonst
    styles « néo » à sa disposition.                                                             dont la sienne rue Jourdan ou le                                                                                       van neostijlen bespeelt.                                                                      in de Jourdanstraat of het prachtige
    On le trouve à l’œuvre pour des                                                              magnifique hôtel Peltzer,                                                                                              We treffen hem aan op de bouwplaats                                                           Peltzerhotel aan de Louizalaan, een
    projets publics d’envergure locale ou                                                        chef d’œuvre néo-Louis XVI sur                                                                                         van grootschalige plaatselijke                                                                juweeltje in pure Louis XVI-stijl.
    nationale : abattoir, école, bâtiment                                                        l’avenue Louise.                                                                                                       of nationale openbare werken:

Église Saint-Gilles à       Chevet de l’église Saint-Gilles /           Ancienne maison communale de                 Projet de décoration d’intérieur pour               Façade et plan de l’élévation de l’hôtel Oscar Peltzer, avenue Louise 123 / Geveltekening en opstand van     Jardin d’enfants n°19, rue de l’Eclusier     Croquis pour un catafalque destiné à la célébration annuelle des victimes
Saint-Gilles / Sint-        Apsis van de Sint-Gilliskerk                Saint-Gilles / Voormalige gementehuis        l’ancienne maison communale de                      de Oscar Peltzerwoning, Louizalaan 123 (A. de Ville de Goyet, 2016 © SPRB/GOB & AVB/SAB).                    Cogge 14 à Laeken / Kindertuin nr 19,        de la révolution de 1830 en l’église Saints-Michel-et-Gudule / Schets
Gilliskerk in Sint-Gillis   (Edmond Fierlants, circa 1867               van Sint-Gillis (A. de Ville de Goyet,       Saint-Gilles / Schets voor interieurdecoratie                                                                                                                    Sluismeester Coggestraat 14 in Laken         voor een katafalk voor de jaarlijkse herdenking van de slachtoffers van de
(A. de Ville de Goyet,      © CIDEP).                                   2016 © SPRB/GOB).                            van de voormalige gementehuis van                                                                                                                                (1869-1871) (© Cellule Patrimoine Ville      Revolutie van 1830 in de Sint-Michiel-en-Goedelekerk (1872-1875)
2011 © SPRB/GOB).                                                                                                    Sint-Gillis (© Fonds Victor Besme).                                                                                                                              de Bruxelles / Erfgoedcel Stad Brussel).     (© Fonds Victor Besme).

Manufacture de tabac AJJA à Molenbeek-Saint-Jean /              Vestiges des abattoirs de Schaerbeek, rue de Jérusalem / Overblijfselen             Atelier et dépôt Dumont de Chassart, avenue Van Volxem 400 à Forest / Atelier en opslagplaats Dumont de Chassart, Van Volwemlaan 400         Le Tir national inauguré en 1889 et démoli en 1963 (actuel site RTBF – boulevard Reyers) / De Nationale
Tabaksfabriek AJJA in Sint-Jans-Molenbeek (1874)                van het slachthuis van Schaarbeek, Jeruzalemstraat (1864-1865)                      in Vorst (1890-1892) (A. de Ville de Goyet, 2016 © SPRB/GOB & Fonds Victor Besme).                                                           Schietbaan ingewijd in 1889 en gesloopt in 1963 (huidige VRTsite - Reyerslaan) (© Fonds Victor Besme).
(M.-Fr. Plissart © SPRB/GOB).                                   (A. de Ville de Goyet © SPRB/GOB).
UN PAYSAGE                                                                                                                                                                                        HET STADS-
    URBAIN HÉRITÉ                                                                                                                                                                                     LANDSCHAP UIT
    DU XIXE SIÈCLE,                                                                                                                                                                                   DE NEGENTIENDE
    UNE RICHESSE                                                                                                                                                                                      EEUW: EEN TE
    À PRÉSERVER                                                                                                                                                                                       KOESTEREN
                                                                                                                                                                                                      ERFENIS

    Victor Besme, soutenu par                                                                50 années qui suivirent. Les tracés                                                                      Victor Besme, geruggesteund door de                                                       jaren anticiperen. Vandaag loopt
    l’ambition visionnaire et les moyens                                                     qu’il a dessinés constituent toujours                                                                    gelijklopende visie en ambitie en de                                                      de ruimtelijke ordening van het
    financiers important mobilisés par                                                       la structure urbaine principale de la                                                                    aanzienlijke fondsen van Leopold II,                                                      Brussels Hoofdstedelijk Gewest nog
    le roi Léopold II, anticipe les plus                                                     région bruxelloise et contribuent de                                                                     zal zijn hele loopbaan instaan voor                                                       altijd grotendeels volgens tracés die
    majestueux développements du                                                             manière efficace à la distribution et                                                                    de majestueuze ontwikkeling van                                                           door hem werden bedacht, waardoor
    paysage urbain bruxellois mis en                                                         à l’intelligibilité de la ville.                                                                         het Brusselse stadslandschap en                                                           het stadspatroon en de opbouw
    place de son vivant et au cours des                                                                                                                                                               die van de vijftig daaropvolgende                                                         ervan zeer helder blijven.

L’urbanisation du plateau de Koekelberg / Verstedelijking   L’urbanisation de la vallée du Paruck (Berchem-Sainte-Agathe, Koekelberg,   L’avenue de Tervueren et le parc de Woluwe / Tervurenlaan en het Woluwepark   L’avenue de Tervueren et les boulevards de la Grande Ceinture /                  L’avenue de Tervueren entre le palais Stoclet et le Cinquantenaire /
van de plateau van Koekelberg                               Molenbeek-Saint-Jean) / Verstedelijking van de Paruckvallei                 (Schmitt-GlobalView, 2015 © SPRB/GOB).                                        Tervurenlaan en de lanen van de Grote Ring                                       Tervurenlaan tussen Stocletpaleis en Jubelpark
(W. Robberechts, 2014 © SPRB/GOB).                          (Sint-Agatha-Berchem, Koekelberg, Sint-Jans-Molenbeek)                                                                                                    (Schmitt-GlobalView, 2015 © SPRB/GOB).                                           (Schmitt-GlobalView, 2015 © SPRB/GOB).
                                                            (Schmitt-GlobalView, 2015 © SPRB/GOB).

Le boulevard Brand Whitlock / Brand Whitlocklaan            Le boulevard Général Jacques, les casernes et le site de la VUB /           Le parc Duden à Forest / Het Dudenpark in Vorst                               La vallée du Maelbeek à hauteur du Jardin du Roi à Ixelles / De Maalbeekvallei   L’avenue de la Reine et le pont de Laeken / Koninginnelaan en Lakenbrug
(Schmitt-GlobalView, 2014 © SPRB/GOB).                      Generaal Jacqueslaan, de kazernes en de VUB campus                          (Schmitt-GlobalView, 2014 © SPRB/GOB).                                        ter hoogte van de Koningstuin (Schmitt-GlobalView, 2015 © SPRB/GOB).             (A. de Ville de Goyet, 2016 © SPRB/GOB)
                                                            (Schmitt-GlobalView, 2015 © SPRB/GOB).
EN SAVOIR                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  MEER WETEN?
                                                                                                                                                                PLUS...
                                                                                                                                                                 BRUXELLES PATRIMOINES                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                Le patrimoine, richesse du cadre                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Het erfgoed verrijkt het leven in
                                                                                                                                                                de vie à Bruxelles, est inscrit                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Brussel en maakt deel uit van het
                                                                                                                                                                dans le projet urbain régional.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            gewestelijke stadsproject. Ontdek alle
                                                                                                                                                                Découvrez toutes les facettes du                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           facetten van het Brusselse erfgoed
                                                                                                                                                                patrimoine bruxellois dans une revue                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       in een driemaandelijks tijdschrift dat
                                                                                                                                                                trimestrielle à la portée de tous.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         voor iedereen toegankelijk is.

                                                                                                                                                                                                                                        N°21 – Dossier Victor Besme                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Nr. 21 – Dossier Victor Besme
moines
                                                                                                                                                                                                                                        Retrouvez dans ce numéro                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Erfgoed Brussel Reeds verschenen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Dit nummer belicht
                                                                                                                                         DOSSIER VICTOR BESME

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    DOSSIER VICTOR BESME
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 alle aspecten van de
eptembre 2013                                                                   013 - Décembre 2014                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               001 - November 2011                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     006-007 - September 2013                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         013 - December 2014
m’as-tu vu ?                                                                    Lieux de culte                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Terug naar school                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Brussel, m’as-tu vu ?                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Cultusgebouwen

                                                                                                                                                                                                                                        toutes les facettes de
mbre 2013                                                                       014 - Avril 2015                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  002 - Juni 2012                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         008 - November 2013                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              014 - April 2015
 es industrielles                                                               La Forêt de Soignes                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               De Hallepoort                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Industriële architectuur                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Zoniënwoud

mbre 2013                                                                       015-016 - Septembre 2015                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          003-004 - September 2012                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                009 - December 2013                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              015-016 - September 2015
 dins                                                                           Ateliers, usines et bureaux                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       De Kunst van het bouwen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Parken en tuinen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Ateliers, fabrieken en kantoren

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 stamvader van de
 014                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              005 - December 2012                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     010 - April 2014

                                                                                                                                                                                                                                        l’œuvre de l’architecte-
ste Dewin                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Hôtel Dewez                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Jean-Baptiste Dewin

eptembre 2014                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Extra nummer 2013                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       011-012 - September 2014
mémoire                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Het erfgoed schrijft onze geschiedenis                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Geschiedenis en herinnering

                                                                                                                                                                                                                                        urbaniste avant la lettre            REEDS VERSCHENEN
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Laatste nummers

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Erfgoed Brussel Reeds verschenen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Brusselse bouwmeesters
                                      DOSSIER RECYCLAGE DES STYLES

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              DOSSIER DE GEMEENTEHUIZEN

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Erfgoed Brussel Reeds verschenen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       DOSSIER STADSARCHEOLOGIE

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   DOSSIER STIJLEN GERECYCLEERD

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 en stadsplanners, dankzij
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     001 - November 2011                                                                                                                                            Extra nummer 2013                                                                                                                                                                                         010 - April 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Terug naar school                                                                                                                                              Het erfgoed schrijft onze geschiedenis                                                                                                                                                                    Jean-Baptiste Dewin                                                                                                                                                                                                                              001 - November 2011                                                                                                                                                                                    Extra nummer 2013                                                                                                           010 - April 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Terug naar school                                                                                                                                                                                      Het erfgoed schrijft onze geschiedenis                                                                                      Jean-Baptiste Dewin
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     002 - Juni 2012                                                                                                                                                006-007 - September 2013                                                                                                                                                                                  011-012- September 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     De Hallepoort                                                                                                                                                  Brussel, m’as-tu vu ?                                                                                                                                                                                     Geschiedenis en herinnering                                                                                                                                                                                                                      002 - Juni 2012                                                                                                                                                                                        006-007 - September 2013                                                                                                    011-012- September 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               De Hallepoort                                                                                                                                                                                          Brussel, m’as-tu vu ?                                                                                                       Geschiedenis en herinnering
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     003-004 - September 2012                                                                                                                                       008 - November 2013                                                                                                                                                                                       013- December 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               003-004 - September 2012                                                                                                                                                                               008 - November 2013                                                                                                         013- December 2014

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      N°017
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     De kunst van het bouwen                                                                                                                                        Industriële architectuur                                                                                                                                                                                  Cultusgebouwen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               De kunst van het bouwen                                                                                                                                                                                Industriële architectuur                                                                                                    Cultusgebouwen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     005 - December 2012                                                                                                                                            009 - December 2013
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               005 - December 2012                                                                                                                                                                                    009 - December 2013                                                                                                         014- April 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Hôtel Dewez                                                                                                                                                    Parken en tuinen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Hôtel Dewez                                                                                                                                                                                            Parken en tuinen                                                                                                            Zoniënwoud
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      DECEMBER 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                             ERFGOED BRUSSEL             ERFGOED BRUSSEL                                                                                                                                              ERFGOED BRUSSEL                                                              ERFGOED BRUSSEL              ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                             001                         002                                                                                                                                                          003-004                                                                      005                          Extra nummer 2013
                                                                                                                                                                                                                                                                             November 2011               Juni 2012                                                                                                                                                    September 2012                                                               December 2012                Het erfgoed schrijft
                                                                                                                                                                                                                                                                             Terug naar school           De Hallepoort                                                                                                                                                De kunst van het bouwen                                                      Hôtel Dewez                  onze geschiedenis

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Laatste nummers                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Laatste nummers

                                                                                                                                                                                                                                        grâce à de nombreux
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      DOSSIER STADSARCHEOLOGIE
                                      N°019-020 | Journées du Patrimoine 2016

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      VARIA                                                                                                                                                                                                                                                REEDS VERSCHENEN
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      REEDS VERSCHENEN
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   N°015- 016 | Open Monumentendagen 2015 DOSSIER ATELIERS, FABRIEKEN EN KANTOREN

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   DOSSIER STADSARCHEOLOGIE

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              N°015- 016 | Open Monumentendagen 2015 DOSSIER ATELIERS, FABRIEKEN EN KANTOREN

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           DOSSIER STADSARCHEOLOGIE

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      DOSSIER DE GEMEENTEHUIZEN

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      De eigen woning van
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   N°019-020 | Open Monumentendagen 2016

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Henry Lacoste in Oudergem                          N°014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         APRIL 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        N°015-016
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        SPECIAAL NUMMER - SEPTEMBER 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Open Monumentendagen           ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       001
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Brussels Hoofdstedelijk Gewest November 2011
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      002
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Juni 2012
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 003-004
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 September 2012
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           005
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           December 2012
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Extra nummer 2013
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Het erfgoed schrijft
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 N°017
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 DECEMBER 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   N°015-016
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   SPECIAAL NUMMER - SEPTEMBER 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Open Monumentendagen          ERFGOED BRUSSEL                  ERFGOED BRUSSEL            ERFGOED BRUSSEL           ERFGOED BRUSSEL              ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          N°017
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          DECEMBER 2015

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Brussels Hoofdstedelijk GewestNovember 2011
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 001                              002                        003-004                   005                          Extra nummer 2013
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Terug naar school          De Hallepoort              De kunst van het bouwen   Hôtel Dewez                  onze geschiedenis                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Juni 2012                  September 2012            December 2012                Het erfgoed schrijft

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Erfgoedklassen & Burgerschap
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Terug naar school           De Hallepoort              De kunst van het bouwen   Hôtel Dewez                  onze geschiedenis

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         DOSSIER ZONIËNWOUD                                                                                                                                             DOSSIER                                                                                                                                                                                                   DOSSIER STADSARCHEOLOGIE
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ATELIERS, FABRIEKEN EN KANTOREN                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            DOSSIER                                                                                                                                                                                                DOSSIER STADSARCHEOLOGIE
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         VARIA                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    VARIA                                                                                                                                                                                                                                            ATELIERS, FABRIEKEN EN KANTOREN
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        PLUS                                                                                                                                                                                                      De eigen woning van
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          VARIA
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         De Brusselse dierentuin                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   PLUS
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Internationaal Fotografisch Experiment                                                                                                                                                                    Henry Lacoste in Oudergem                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               De eigen woning van
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Lakense parken in hun context                                                                                                                                  met Monumenten                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Internationaal Fotografisch Experiment                                                                                                                                                                 Henry Lacoste in Oudergem
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Erfgoedklassen & Burgerschap                                                                                                                                                                                                                     met Monumenten
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         De Landschapsprijs van                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Erfgoedklassen & Burgerschap
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         de Raad van Europa

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ERFGOED BRUSSEL            ERFGOED BRUSSEL            ERFGOED BRUSSEL           ERFGOED BRUSSEL              ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           006-007                    008                        009                       010                          011-012                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       ERFGOED BRUSSEL             ERFGOED BRUSSEL            ERFGOED BRUSSEL           ERFGOED BRUSSEL              ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      006-007                     008                        009                       010                          011-012
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           September 2013             November 2013              December 2013             April 2014                   September 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Brussel, m’as-tu vu ?      Industriële architectuur   Parken en tuinen          Jean-Baptiste Dewin          Geschiedenis                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  September 2013              November 2013              December 2013             April 2014                   September 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        en herinnering                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Brussel, m’as-tu vu ?       Industriële architectuur   Parken en tuinen          Jean-Baptiste Dewin          Geschiedenis
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    en herinnering

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        N°014                       N°015-016
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    N°014                       N°015-016
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   N°017

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           N°017

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      N°018

                                                                                                                                                                                                                                                                             ERFGOED BRUSSEL             ERFGOED BRUSSEL                                                                                                                                              ERFGOED BRUSSEL                                                              ERFGOED BRUSSEL              ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ERFGOED BRUSSEL           ERFGOED BRUSSEL             ERFGOED BRUSSEL                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      ERFGOED BRUSSEL            ERFGOED BRUSSEL             ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           013                       014                         015-016                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              013                        014                         015-016
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           December 2014             April 2015                  September 2015                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       December 2014              April 2015                  September 2015

                                                                                                                                                                                                                                                                             006-007                     008                                                                                                                                                          009                                                                          010                          011-012
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Cultusgebouwen            Zoniënwoud                  Ateliers, fabrieken                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Cultusgebouwen             Zoniënwoud                  Ateliers, fabrieken
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 en kantoren                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 en kantoren

                                                                                                                                                                                                                                                                             September 2013              November 2013                                                                                                                                                December 2013                                                                April 2014                   September 2014
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              April 2016 | N° 18

                                                                                                                                                                                                                                                                             Brussel, m’as-tu vu ?       Industriële architectuur                                                                                                                                     Parken en tuinen                                                             Jean-Baptiste Dewin          Geschiedenis
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 103                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         103                                                                                                                                                                                                    Dossier DE GEMEENTEHUIZEN

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Varia HEMELSBRUSSEL

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                en herinnering                                                                                                                EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING                                                                                                             EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING                                                                  ISBN 978-2-87584-119-3                                                               EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING                                                                   ISBN 978-2-87584-119-3                                                           EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            SERB01_5004_BXLPatrimoines_n17_COVER_N_1401.indd 1-3                                                                                                                                                                                                             15/01/16 12:01
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       SERB01_5004_BXLPatrimoines_n17_COVER_N_1401.indd 1-3                                                                                                                                                                                                        15/01/16 12:01

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     014 - April 2015                                                                                                                                               015-016 - September 2015                                                                                                                                                                                  017 - December 2015                                                                                                                                                                                                                              015-016 - September 2015                                                                                                                                                                               017 - December 2015                                                                                                         018 - April 2016
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     N°015- 016 | Open Monumentendagen 2015 DOSSIER ATELIERS, FABRIEKEN EN KANTOREN

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           N°014                                                                                                                                                         N°015-016                                                                                                                                                                                                   Zoniënwoud                                                                                                                                                     Ateliers, fabrieken                                                                                                                                                                                       Stadsarcheologie                                                                                                                                                                                                                                 Ateliers, fabrieken                                                                                                                                                                                    Stadsarcheologie                                                                                                            De Gemeentehuizen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                           APRIL 2015                                                                                                                                                    SPECIAAL NUMMER - SEPTEMBER 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Open Monumentendagen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Brussels Hoofdstedelijk Gewest
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    en kantoren                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                en kantoren

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 talrijke onuitgegeven
                                                                                   be style
                                                                                                                                                                                                                                                                                                           DOSSIER ZONIËNWOUD                                                                                                                                            DOSSIER

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              be style
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         ATELIERS, FABRIEKEN EN KANTOREN
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       N°017

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           VARIA
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              N°018

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           De Brusselse dierentuin
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         PLUS
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Internationaal Fotografisch Experiment
                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Lakense parken in hun context                                                                                                                                 met Monumenten
                                                                                                                                                                                                                                                                                                           De Landschapsprijs van
                                                                                                                                                                                                                                                                                                           de Raad van Europa

                                                                                   be heritage                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                be heritage
                                                                                   be .brussels                                                                                                                                                                                                                                 EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING                                                                                                            EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING                                                                                                                                     www.erfgoed.brussels                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      www.erfgoed.brussels
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              be .brussels
                                                                                                                                                                                                                                                                             ERFGOED BRUSSEL           ERFGOED BRUSSEL                                                                                                                                                ERFGOED BRUSSEL
                                                                                                                                                                                                                                                                             013                       014                                                                                                                                                            015-016
                                                                                                                                                                                                                                                                             December 2014             April 2015                                                                                                                                                     September 2015
                                                                                                                                                                                                                                                                             Cultusgebouwen            Zoniënwoud                                                                                                                                                     Ateliers, fabrieken
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      en kantoren

                                                                                   be style                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   be style
                 Avril 2016 | N° 18
                                                                                   be heritage                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                be heritage
                                                                                   be .brussels                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   April 2016 | N° 18                                                                                                                                                                                                                                          be .brussels
                                                                                                                       Numéro spécial                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Speciaal nummer
   Dossier LES HÔTELS COMMUNAUX                                                                           Journées du Patrimoine                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Open Monumentendagen

                                                                                                                                                                                                                                        documents inédits issus
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         103                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Dossier DE GEMEENTEHUIZEN                                                                                                                                                                                                                                                                 ISBN: 978-2-87584-132-2

                                                                                                     Région de Bruxelles-Capitale                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Brussels Hoofdstedelijk Gewest
                   Varia BRUCIEL                                                   be style                  Septembre 2016 | N° 19-20
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           10 3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Varia HEMELSBRUSSEL                                                                                                                                                                                                                                                   20 3                                                       be style                  September 2016 | N° 19-20
                                                                                   be heritage                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                be heritage
                                                                                                  Dossier RECYCLAGE DES STYLES                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            EEN PUBLICATIE VAN BRUSSEL STEDELIJKE ONTWIKKELING
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Dossier STIJLEN GERECYCLEERD
                                                                                   be .brussels                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               be .brussels
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         ISBN 978-2-87584-119-3

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  ISBN 978-2-87584-130-8                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            9 782875    841322
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          ISBN 978-2-87584-132-2

                                                                                                                                                                                                                                                              SERB01_5004_BXLPatrimoines_n17_COVER_N_1401.indd 1-3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             15/01/16 12:01                                                                                                                                                      SERB01_6003_BXLPatrimoines_n19-20_COVER_N_DEF.indd 1-3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           2/09/16 12:03

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 documenten uit de
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         SERB01_6001_BXLPatrimoines_n18_COVER_N_0806.indd 1-3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     8/06/16 16:35

 016                                                                            019-020 - Septembre 2016                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          017 - December 2015                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     018 - April 2016                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 019-020 - September 2016
                                                                                                                                         N°021

 ommunaux                                                                       Recyclage des styles                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Stadsarcheologie                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        De Gemeentehuizen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Stijlen gerecycleerd
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    N°021

                                                                                                                                                                                                                                        des archives familiales                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   www.erfgoed.brussels

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 familiearchieven van
                                                                                                                                                                                                                                        constituant le Fonds Victor                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              het Fonds Victor Besme,
                                                                                                                                                                                                                                        Besme, étudiées en détail
                                                                                                                                                                                               Décembre 2016 | N° 21                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    December 2016 | N° 21

                                                                                                                                                                                              Dossier VICTOR BESME                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Dossier VICTOR BESME
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 uitgevlooid door zijn
                                                                                                                                                                                                                                        par son arrière-petit-fils,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              achterkleinzoon
                                                                                                                                                                             Varia LE MÉMORIAL DE WATERLOO À EVERE                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Varia HET WATERLOO MEMORIAL TE EVERE
                                                                                                                        10 3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        10 3
                                                                                                                                                                                          LA MAISON ET LE PARC HAP                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             HET HAPHUIS

                                                                                                                                                                                                                                        Thierry d’Huart.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Thierry d’Huart.
                                                                                           ISBN 978-2-87584-137-7                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      ISBN 978-2-87584-136-0

                                                                                                                                                                                                                       27/01/17 10:19                                    SERB01_6004_BXLPatrimoines_n21_COVER_N_V3.indd 1-3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     27/01/17 10:18

                                                                                                                                                                En vente à l’accueil au prix de 10 3 !                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Te koop aan het onthaal voor slechts 10 3 !
                                                                                                                                                                Abonnement annuel : 293                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Jaarlijks abonnement: 293

                                                                                                                                                                Visitez notre site Internet : www.patrimoine.brussels                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Bezoek onze website: www.erfgoed.brussels

                                                                                                                                                                       http://patrimoine.brussels/decouvrir/publications/                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        http://erfgoed.brussels/nl/ontdekken/publicaties/tijdschrift-erfgoed-brussel/
                                                                                                                                                                       revue-bruxelles-patrimoines/victor-besme                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  victor-besme?set_language=nl

                                                                                                                                                                       Rejoignez-nous sur Facebook                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Volg ons op Facebook
                                                                                                                                                                       (www.facebook.com/BruxellesPatrimoinesErfgoedBrussel).                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    (www.facebook.com/BruxellesPatrimoinesErfgoedBrussel).
Vous pouvez aussi lire
DIAPOSITIVES SUIVANTES ... Annuler