JOYCE DIDONATO & IL POMO D'ORO 'EDEN' - HENRY LE BOEUF HALL, BOZAR
←
→
Transcription du contenu de la page
Si votre navigateur ne rend pas la page correctement, lisez s'il vous plaît le contenu de la page ci-dessous
Joyce DiDonato
& il Pomo d’Oro
‘Eden’
Henry Le Boeuf Hall,
2 Mar.’22 Bozar
Pianos Maene,
proud partner of Bozar Merci à tous les joueurs de la
Loterie Nationale.
Grâce à eux, Bozar peut à
nouveau vous proposer de
fabuleux concerts.
Et vous, vous jouez aussi, non ? Bedankt aan alle spelers
van de Nationale Loterij.
Dankzij hen kan Bozar jullie
fantastische concerten
aanbieden.
Steinway & Sons, Boston, Essex
Jij speelt toch ook?
Yamaha, Kawai, Roland, Nord
Doutreligne Premium, Doutreligne
Occasions, premium Occasions Steinway & Sons, Bösendorfer, Bechstein, Blüthner, ...
Chris Maene Piano Factory (Pianoforte, Chris Maene Straight Strung Concert Grands
Gebrevetteerd Hofleverancier van België
Fournisseur Breveté de la Cour de Belgique
Alkmaar (NL) - Antwerpen - Brussel/Bruxelles - Gent - Lanaken - Ruiselede
www.maene.be - www.maene.nl
Eden Lancering van de wereldtournee door 45 landen en 5 continenten Lancement de la tournée mondiale à travers 45 pays et 5 continents
Inhoud · Sommaire
Bezetting · Distribution p. 4
Programma · Programme p. 8
Toelichting p. 10
Clé d’écoute p. 15
Biografieën · Biographies p. 20
Gezongen teksten · Textes chantés p. 28
Joyce DiDonato ©Sergi Jasanada
Des programmes imprimés, comme celui-ci, sont disponibles, et ce gratuitement, pour une série
limitée de concerts. Pour les concerts de musique classique, un programme vous est toujours
proposé gratuitement en format digital (en version pour smartphone ou en version imprimable).
Vous le trouvez sur le site bozar.be, au bas de la page du concert concerné, les jours précédant
l’événement. Le programme est également téléchargeable sur place, le jour du concert à l’aide d’un
QR code. N’hésitez pas à le consulter. Nous vous souhaitons une agréable soirée de concert.
Geprinte programmaboekjes, zoals deze, worden gratis ter beschikking gesteld voor een beperkte
reeks concerten. Voor klassieke muziekconcerten is het programma altijd gratis beschikbaar in
digitaal formaat (smartphoneversie of afdrukbare versie). Je kan het programmaboekje steeds enkele
dagen voor het desbetreffende concert vinden op de eventpagina van het concert. Het programma
kan ook op de dag van het concert worden gedownload met behulp van een QR-code op bozar.be.
Aarzel niet om het programma te raadplegen. Wij wensen je een prettige muzikale avond.
Cover: Joyce DiDonato © Sergi Jasanada
2 3
Bezetting Distribution
Joyce DiDonato, Sophie Dand & Rachel Walters,
mezzosopraan · mezzo-soprano EDEN Engagement Managers
& Executive Producer & Partnership Liaisons
Maxim Emelyanychev, Askonas Holt, Tour Management
muzikale leiding · direction musicale
Colin Murphy, Production Manager
il Pomo d’Oro
Adrien Rigal, Stage Manager
Manuel Palazzo, acteur · comédien
Valentin Bodier, LX Board Operator
Marie Lambert-Le Bihan, Stage Director
Javi Castrillón, Set Technician
John Torres, Lighting Designer
Decor gecreëerd door · Décors créés par
Escenografia Moia
Sergi Galera Nebot, Technical Director
Joan Font, Design Consultant
4 5Partners · Partenaires Joyce DiDonato wil de volgende personen hartelijk danken voor hun steun aan Eden:
Joyce DiDonato tient à remercier gracieusement les personnes suivantes
pour leur généreux soutien à Eden :
International Teaching Artists Collaborative
Botanical Gardens Conservation International
Sara Morgan David Jacobs
Ann Ziff Eva Haller
De zaadjes die je na het concert ontvangt, worden je aangeboden door de
John Studzinski Michael Beverley DL
Botanical Gardens Conservation International.
Franci Neely Sarah Billinghurst Solomon Foundation
Het zaad van de Dianthus carthusianorum (Karthuizer anjer)
Helen Berggruen Sir Simon Robey
is afkomstig van de Plantentuin Meise.
McDermott Foundation Thomas Frame
La graine que vous recevrez à l’issue du concert Katherine G. Farley
vous est fournie par Botanical Gardens Conservation International. Linda Nelson Ellen Marcus
Cette graine de Dianthus carthusianorum (Œillet des Chartreux) Kern Wildenthal Richard Gaddes
a été récoltée par le Jardin botanique de Meise. John Singer
The Getty Foundation
Seeds of Hope
Gecomponeerd door · Composé par Joyce wil de Hilti Foundation bedanken voor zijn genereuze steun
the Children of the Canterbury Choir, Bishop Ramsey CE School, England aan het EDEN Engagement programma.
with Mike Roberts Joyce tient à remercier la Hilti Foundation pour son généreux soutien
au programme EDEN Engagement.
Met de medewerking van · Avec la participation de
Zeno Popescu, koorleiding · direction du chœur Eden is een opdracht van · Eden est une commande de
La Chorale Equinox de Bruxelles University Musical Society of the University of Michigan
Ada, Alessia, Aloïs, Anicet, Anselme, Aydin, the Harriman-Jewell Series, Kansas City
Charlotte, Charlotte, Cristian, Gabriela, Gabriela, Abu Dhabi Music & Arts Foundation
Kathleen, Kleisia, Lidja, Lorelay, Luis, Maya, Mélani, Nissrine, Cal Performances at University of California, Berkeley
Numa, Raphaëlla, Sandra, Solena, Yeva, Youness Stanford Live
6 7Programma Programme
Eden Giovanni Valentini ca. 1582/3-1649
Sonata enharmonica (s.d.)
Charles Ives 1874-1954
The Unanswered Question (1908) Francesco Cavalli 1602-1676
Aria (Calisto) “Piante ombrose” (I, 14),
uit · extr. La Calisto (1651)
Rachel Portman °1960
The First Morning of the World
In opdracht van Linda Nelson ter nagedachtenis aan haar geliefde Stuart · Christoph Willibald Gluck 1714-1787
Commandé par Linda Nelson en mémoire de son cher Stuart Danza degli spettri e delle furie: Allegro non troppo,
uit · extr. opera Orfeo ed Euridice Wq. 30 (1762)
Gustav Mahler 1860-1911 Recitativo accompagnato & Aria (Fulvia) “Misera, dove son!... Ah!
II. „Ich atmet’ einen linden Duft!“, non son io che parlo”,
uit · extr. Rückert-Lieder (1901-1902) uit · extr. opera Ezio Wq. 15 (1749, rev. 1763)
Marco Uccellini 1603-1680 Georg Friedrich Händel 1685-1759
Sinfonia terza a cinque stromenti, Aria (Irene) “As with Rosy Steps the Morn”,
uit · extr. Ozio Regio, op. 7 (1660) uit · extr. oratorio Theodora HWV 68 (deel I · partie I) (1749)
Biagio Marini 1594-1663 Gustav Mahler
III. “Con le stelle in Ciel che mai” (Natività di Christo, per canto III. „Ich bin der Welt abhanden gekommen“,
solo da cantarsi nel chitarrone), uit · extr. Rückert-Lieder
uit · extr. Scherzi e canzonette, op. 5 (pub. 1622)
Richard Wagner 1813-1883
Josef Mysliveček 1737-1781 IV. „Schmerzen“,
Aria (Angelo di giustizia) “Toglierò le sponde al mare”, uit · extr. 5 Gedichte für eine Frauenstimme WWV 91,
uit · extr. oratorio Adamo ed Eva (1771) „Wesendonck Lieder“ (1857-58)
Aaron Copland 1900-1990
I. “Nature, the Gentlest Mother”, duur: 1.30 u · durée : 1h30
uit · extr. 8 Poems of Emily Dickinson, concert zonder pauze · concert sans pause
voor stem en kamerorkest · pour voix et orchestre de chambre
(1958-1970)
8 9Toelichting gemeenschappelijk akkoord van de bomen en de bloemen om haar heen
te maken dat naar een heel andere van alle groen en frisse kleuren heeft
De denkbeeldige reis toonaard leidt. Dat geeft het werk
een erg moderne uitstraling, op het
beroofd.
van Joyce DiDonato randje van de dissonantie, die de Met Georg Friedrich Händel sluiten
toehoorder verrast en meevoert naar we onze barokke reis af. De Sakser
Patrick Barbier een harmonische wereld die in een werd geboren in hetzelfde jaar als
verleidelijke vreemdheid baadt. Johann Sebastian Bach (1685) en heeft
van 1711 tot aan zijn dood in 1759 de
“Eden”: een mooiere bestemming is niet denkbaar tijdens deze muzikale Veel bekender is Francesco Cavalli, muzikale bakens uitgezet in Engeland.
reis waarop de grote Amerikaanse artieste onze gids is. Joyce DiDonato die ook in de leer ging bij Monteverdi De genialiteit van zijn werken is mee
voert ons mee tijdens haar ontdekking (of herontdekking) van een aantal en halfweg de 17e eeuw de leiding een gevolg van zijn reis van vierenhalf
belangrijke hoofdstukken van de muziekgeschiedenis. Het gaat van barok naar over de opera van Venetië kreeg. Zijn jaar door Italië die hij tussen 1706 en
hedendaags, met tussenstops in de klassieke periode en de romantiek. bekendste opera’s (La Calisto, Didone, 1710 heeft ondernomen. Als aanhanger
Elena …) waren in de vergetelheid van de populaire “Grand Tour”, de
geraakt, maar prijken nu op de affiche initiatiereis die voor de elite van zijn
Barok, zei u? mentor gingen alle deuren voor hem van de grootste operahuizen. Twee tijd haast een must was, verbleef hij in
De term “barok” werd pas in de 19e open: na een doortocht in Brescia en van zijn operawerken, Xerse en Ercole Firenze, Rome, Napels en Venetië. Hij
eeuw voor het eerst gebruikt door Parma, bouwde hij een mooie carrière Amante (de verliefde Hercules) werden werkte er aan zijn vorming en leerde
Zwitserse kunsthistorici om te verwijzen uit als kapelmeester aan het hof van in 1660 en 1662 in Parijs opgevoerd en luisterde er, en liet er zijn eerste
naar de vernieuwing die plaatsvond Beieren. Zijn Scherzi e canzonette ter gelegenheid van de festiviteiten wapenfeiten optekenen in de twee
in de 17e eeuw in Italië en tot dan toe vormen een mooi corpus van vocale rond het huwelijk van Lodewijk domeinen die de Italianen hebben
“Romaanse kunst” werd genoemd. werken voor één stem, die nu eens XIV met de Spaanse infante Maria uitgevonden: het oratorium en de
Intussen is het een term die door een spontane frisheid en vrolijkheid Theresia. Cavalli trad met zijn werk in opera. In heel veel van zijn werken die
iedereen aanvaard wordt - ook in de ademen, en dan weer in een zekere de voetsporen van Il ritorno d’Ulisse hij later in Londen heeft geschreven,
muziek - en al met al zijn praktisch melancholie gedrenkt zijn. Ze behoren in patria en L’incoronazione di Poppea weerklinken dan ook melodieën die
nut bewijst. Het woord verwijst niet tot de mooiste voorbeelden van het van Monteverdi. Hij zette duidelijk de op veel bijval hadden kunnen rekenen
enkel naar een periode (van ruwweg begeleide sololied van het begin van regels uit van wat heel Europa in die tijd in de Venetiaanse theaters en de
1600 tot 1750), maar ook naar een de barokstroming. Zijn tijdgenoot en “de Venetiaanse opera” noemde: een Romeinse paleizen.
repertoire, naar een manier van muziek tegenhanger, de Venetiaan Giovanni heterogeen werk waarin het komische
vertolken en benaderen, waarbij er een Valentini, genoot zijn opleiding bij de en het tragische, en het triviale en Het concert van vanavond brengt
heel bijzondere band bestond tussen beroemde Gabrieli’s van San Marco het sublieme, met elkaar vermengd daar twee belangrijke voorbeelden
de muzikanten en hun mecenassen. en werd later kapelmeester aan het werden. Zo werd tegemoetgekomen van. Als meester van de opera seria in
Het concert van vanavond laat ons keizerlijk hof in Wenen. Tegenwoordig aan de diversiteit van het publiek het Italiaans liet Händel de grootste
kennismaken met een brede waaier wordt hij vaak miskend, maar hij heeft dat bestond uit gewone mensen en Italiaanse castraten naar Londen
van componisten die zich in de loop ons, onder andere, een uitgebreid aristocraten, die vanaf 1637 dezelfde overkomen om de voorstellingen in
van die anderhalve eeuw in heel repertoire van instrumentale stukken opvoering mochten bijwonen. Laten het King’s Theatre aan de Londense
uiteenlopende geografische zones nagelaten, waarvan zijn Sonata we ook niet vergeten dat Venetië de Haymarket luister bij te zetten: Serse
hebben onderscheiden. “enharmonica” een van de meest deuren van de opera voor alle soorten (Xerxes), dat op 15 april 1738 voor het
moderne en gedurfde werken is. publiek heeft opengezet! “Piante eerst is opgevoerd, blijft een van zijn
Biagio Marini voert ons mee naar Met behulp van de enharmonische ombrose” wordt gezongen in het mooiste producties, maar helaas is het
het Venetië van de vroege 17e eeuw, methode, welbekend onder eerste bedrijf van La Calisto: in een bij amper vijf opvoeringen gebleven
waar hij in de Basiliek van San Marco professionele muzikanten, gebruikt sfeer die zowel een zekere melancholie … en verdween het werk zowat 250
violist was onder leiding van de grote de componist een noot die in een als vederlichte elegantie ademt, is de jaar lang in de vergetelheid. De
Claudio Monteverdi. Dankzij zijn akkoord wordt geplaatst om er een nimf diepbedroefd over de droogte die première kon nochtans bogen op de
10 11aanwezigheid van de castraat Caffarelli, van Gluck, Wolfgang Amadeus Mozart
die samen met Farinelli een van de en Joseph Haydn. Minder bekend is de door Massimo. Als beloning belooft de de symfonieën was. Met het concert
grootste sterren van de 18e eeuw was. Tsjech Josef Mysliveček, die nochtans verlichte monarch, die de verrader heeft van vanavond zetten we echter een
Hij kreeg de eer om, zodra het doek in heel Europa werd bejubeld om zijn vergeven, Ezio de hand van de schone stap opzij en belichten we een ander
opging, “Ombra mai fu” te zingen. dertigtal opera’s. Via Napels kwam hij in Fulvia. repertoire dat de twee grootheden van
Niemand had toen kunnen denken dat Bologna terecht, waar hij kennismaakte de Duitse muziek met elkaar verbindt:
de aria een universele hit zou worden, met de 14-jarige Mozart die er net Een jaar eerder had Gluck hoge ogen het romantische Lied. Toen Wagner
die vaak ten onrechte “Händels Largo” zou toetreden tot de prestigieuze gegooid met zijn bekende Orfeo ed Die Walküre componeerde, in 1857/58,
wordt genoemd. Xerxes verheerlijkt Filharmonische Academie. Hij zette zijn Euridice, dat in Wenen voor het eerst legde hij zich ook toe op een cyclus
hier, omringd door zijn hovelingen, succesvolle carrière voort in München, werd opgevoerd door de castraat van vijf Lieder voor vrouwenstem en
zijn Oosterse plataan in een aria vol Wenen en zijn geboortestad Praag. Hij Guadagni. Ter gelegenheid van de piano. Hij vernoemde ze naar Mathilde
nuances waaruit een onbeschrijfelijk was een getalenteerd operacomponist, herneming in Parijs, die kon rekenen Wesendonck, de dichteres op wie
mooie gratie en poëzie spreken. maar liet zich ook verleiden door op de steun van Marie-Antoinette, hij verliefd was. Dirigent Felix Mottl
het oratorium, getuige dit Adamo ed werd de opera aangepast voor tenor orkestreerde de volledige cyclus,
De andere grote specialiteit van Eva, dat in 1771 in Firenze voor het Legros. Gluck voegde er de dans van waarvan Schmerzen (Pijnen) het vierde
Händel is het Engelse oratorium dat eerst werd opgevoerd en onlangs de Furiën aan toe op het moment dat Lied is. Het vocale gedeelte wordt
hij in de Londense theaters heeft is herontdekt. De aria “Togliero le Orpheus erin slaagt hen te weerstaan gekenmerkt door een intense lyriek
gepopulariseerd. Daarbij liet hij zijn sponde al Mare” is het archetype van en eindelijk kan ontsnappen uit de en wordt ondersteund door een rijke
publiek soms geschokt achter omdat de aria da capo, speerpunt van de grote onderwereld om zich bij Eurydice te orkestratie. De zon die elke avond sterft
hij het aandurfde om buiten de kerken castraten en prime donne uit die tijd, voegen in de Elyzeese Velden. Dit om de volgende dag weer te verrijzen,
Bijbelse thema’s aan te snijden. waarin het derde deel een herneming orkestrale intermezzo is archetypisch wordt er vergeleken met de pijnen van
Theodora, dat in 1750 in première van het eerste deel is, maar waarbij voor het actieballet dat door Gluck en de heldin: kan ze, in plaats van haar
ging in Covent Garden, en waaraan de ornamenten meer uitgewerkt zijn. choreograaf Noverre is ontwikkeld en beklag te doen en zich over te geven
de castraat Guadagni en de sopraan Dit soort bravourearia was ideaal om meteen geïntegreerd werd in de opera aan de wanhoop, niet beter doen zoals
Giulia Frasi meewerkten, brengt het de technische krachttoeren van de om het dramatische aspect kracht bij te de zon en de Natuur danken die haar
relaas van het lijden van een christelijke vertolker extra in de verf te zetten. zetten. Van de traditionele academische die kwellingen heeft geschonken? Er
martelares tijdens de vervolgingen in “Ridder” Gluck geniet een grotere dansen (gigues, menuetten en andere zit meer dan veertig jaar tussen de
het Romeinse Rijk. Een van de aria’s van bekendheid. De Duitse muzikant werd gavottes) die tot dan toe de toon zetten, Lieder van Wagner en de vijf gezangen
het oratorium, “As with Rosy Steps the componist aan het hof van Oostenrijk, was geen sprake meer. Meer dan ooit van Mahler die geschreven zijn op
Morn”, behoort tot het repertoire van en ging later het mooie weer maken tevoren gaf Gluck hier blijk van zijn gedichten van Friedrich Rückert
heel wat grote zangeressen. De aria is aan de Opera van Parijs onder Louis enorme talent als bewerker van muziek (1901). In een vreedzame, rustige
een sublieme, introspectieve melodie XVI en Marie-Antoinette. Zijn aria “Ah! voor orkest. sfeer, en op een vocale lijn waaruit
waarin Theodora haar lotgenoten non son io”, die wordt voorafgegaan een grote zuiverheid spreekt en die
probeert te troosten: ze herinnert hen door het dramatische recitatief Van de romantiek naar de moderniteit van alle stembuigingen is ontdaan,
eraan dat, net zoals de dageraad de “Misera, dove son …” komt uit de Van Richard Wagner naar Gustav roept “Ich atmet’ einen linden Duft”
schaduwen van de nacht verjaagt, God opera Ezio, die in 1750 voor het eerst Mahler is het maar een kleine een kort moment van geluk op dat
diegenen die lijden de hoop op het is opgevoerd ter gelegenheid van het stap, aangezien Mahler heel sterk gesymboliseerd wordt door de zachte
eeuwige leven schenkt. carnaval van Praag, en in 1763 voor werd beïnvloed door Wagner. Ze lindengeur.
Wenen is herwerkt. De aria is een van belichaamden de twee stromingen van
Klassieke parels de meest geslaagde fragmenten uit een heuse revolutie in de manier waarop Zeven jaar later, aan de andere kant
Met Christoph Willibald Gluck en Josef het mooie drama van Pietro Metastasio in de romantische en post-romantische van de Atlantische Oceaan, zou de
Mysliveček brengt het concert de en is op muziek gezet door tientallen periode tegen de orkestrale compositie Amerikaan Charles Ives de deuren
zogenaamde “klassieke” stijl die zich 18e-eeuwse componisten. In de aria werd aangekeken. De naam Richard naar de moderniteit openzetten
overal heeft verspreid dankzij de zonen behoedt Ezio keizer Valentinianus Wagner is onlosmakelijk verbonden en de wegbereider worden van de
van Bach, en later ook door toedoen voor een complot dat wordt beraamd met de opera, terwijl Mahler de man van nieuwe school van de Amerikaanse
12 13muziek. Een van de bekendste, maar Clé d’écoute
ook meest opwindende, werken uit
het begin van die Amerikaanse 20e
eeuw, is The Unanswered Question
(De niet-beantwoorde vraag) dat
Le voyage imaginaire
geschreven is voor een ensemble de Joyce DiDonato
van strijkers, houtblazerskwartet en
trompet en pas in 1946 voor het eerst
werd opgevoerd. Van meet af aan Patrick Barbier
scheppen de strijkers een perfect
rustig, vreedzaam en onverstoorbaar
kosmisch universum. In die onpeilbare « Eden » : on ne peut rêver plus beau dessein pendant ce voyage musical que
stilte horen we hoe een stem, die wordt nous propose la grande artiste américaine. Du baroque au contemporain,
vertolkt door de solotrompet, maar en passant par la période classique et le romantisme, Joyce DiDonato nous
vanavond door Joyce DiDonato zelf entraîne dans cette découverte (ou redécouverte) de quelques grandes pages
wordt overgenomen, zich verheft om de l’histoire musicale.
het universum te bevragen. Ze stelt de
vraag meermaals, en dat uit zich ook in
dezelfde melodie: telkens proberen de Vous avez dit baroque ? une belle carrière comme maître de
houtblazers haar te antwoorden, steeds Si le terme « baroque » n’a été choisi chapelle à la cour des rois de Bavière.
wanordelijker, verwarder, wanluidender. qu’au XIXe siècle par des historiens Les Scherzi e canzonette de Marini
Uiteindelijk, na de laatste vraag, daalt de de l’art suisses pour mieux définir la forment un beau corpus de pièces
rust van de strijkers voor eeuwig neer. nouveauté de ce XVIIe siècle italien vocales à une voix, tantôt d’une
De vraag zal voorgoed onbeantwoord jusque-là qualifié d’« art romain », c’est fraîcheur et d’une gaieté primesautière,
blijven. Of zit het antwoord vervat in de aujourd’hui un terme admis de tous, tantôt plus mélancoliques, qui
eenvoudige beluistering van die “stilte” y compris dans le domaine musical, comptent parmi les plus beaux
die altijd aanwezig is? et tout compte fait bien pratique. Il exemples de monodie accompagnée
ne nous indique pas seulement une à l’aube du courant baroque. Quant à
Dichter bij ons heeft de Britse Rachel époque (en gros de 1600 à 1750), son exact contemporain, le Vénitien
Portman, die in 1960 geboren is, heel mais aussi un répertoire, une manière Giovanni Valentini, il est l’élève des
wat internationale prijzen voor haar Patrick Barbier is muziekhistoricus, d’interpréter et de penser la musique, célèbres Gabrieli de Saint-Marc avant
filmmuziek in de wacht gesleept. Zo gastspreker en emeritus hoogleraar un rapport très particulier entre de devenir maître de chapelle de la cour
was ze in 1997 de eerste vrouw die van de Université catholique de l’Ouest musiciens et mécènes. Le concert impériale viennoise. Souvent méconnu
de Oscar voor beste filmmuziek in (Angers, Frankrijk). Hij heeft tal van werken de ce soir nous offre une palette de aujourd’hui, il nous laisse, entre
ontvangst mocht nemen voor de film geschreven over de verbanden tussen compositeurs qui se sont illustrés tout autres, un large répertoire de pièces
Emma. Joyce DiDonato heeft onlangs de muziek en de maatschappij in de au long de ce siècle et demi, dans des instrumentales parmi lesquelles la
voor het eerst The First Morning of the barokperiode, zoals Histoire des Castrats, zones géographiques très différentes. Sonata « enharmonica » figure parmi
World gebracht. Het werk is speciaal Farinelli, La Venise de Vivaldi, Naples en les plus modernes et audacieuses. Par
voor haar geschreven en is een hymne fête en Pour l’amour du baroque. Zijn Biagio Marini nous transporte dans la ce procédé « enharmonique » bien
die is opgedragen aan het Paradijs en Voyage dans la Rome baroque (Grasset) Venise du début du XVIIe siècle où il connu des musiciens professionnels,
aan het geluk dat gepaard gaat met is in 2017 bekroond met de Prix Thiers van est violoniste à Saint-Marc de Venise le compositeur utilise une note placée
de onderdompeling in een wereld vol de Académie française. In januari 2022 sous la direction du grand Claudio dans un accord pour en faire un pivot
schoonheid, natuur en liefde. Een echt heeft hij, ook bij Éditions Grasset, Marie- Monteverdi. Un tel mentor lui ouvre conduisant vers une tonalité totalement
visioen van “Eden”, zeg maar. Antoinette et la musique gepubliceerd. toutes les portes : celles de Brescia éloignée : il en résulte une impression
et de Parme, avant de lui permettre de grande modernité, à la limite de la
14 15dissonance, qui surprend l’oreille et 1759, il est utile de rappeler que le génie parfois son public pour avoir osé traiter Un tel air de bravoure était idéal
nous mène vers un monde harmonique de ses œuvres s’explique aussi par le des sujets bibliques hors des églises. pour mettre en valeur les prouesses
d’une séduisante étrangeté. voyage de quatre ans qu’il s’est offert Theodora, créé en 1750 à Covent techniques de l’interprète.
en Italie, entre 1706 et 1710. Adepte Garden avec le castrat Guadagni et
Beaucoup plus connu est Francesco du fameux « Grand Tour », voyage la soprano Giulia Frasi, raconte les Plus connu en revanche est le
Cavalli, lui aussi disciple de Monteverdi, initiatique indispensable aux élites de souffrances d’une martyre chrétienne « chevalier » Gluck, musicien allemand
et grand maître de l’opéra à Venise vers son temps, il va profiter de ses séjours pendant les persécutions de l’Empire devenu compositeur attitré de la
le milieu du XVIIe siècle. Ses opéras à Florence, Rome, Naples et Venise, romain. L’oratorio contient notamment cour d’Autriche, avant de faire les
les plus connus (La Calisto, Didone, pour se former, apprendre, écouter et un air demeuré au répertoire de beaux jours de l’Opéra de Paris sous
Elena…) sont aujourd’hui ressortis faire ses premières armes dans les deux nombreuses grandes cantatrices, « As Louis XVI et Marie-Antoinette. Son
de l’oubli pour figurer à l’affiche des domaines inventés par les Italiens : with Rosy Steps the Morn », sublime air « Ah! non son io », précédé du
plus grands théâtres lyriques. Deux l’oratorio et l’opéra. Combien de ses mélodie introspective dans laquelle récitatif dramatique « Misera, dove
de ses opéras, Xerse et Ercole amante œuvres écrites plus tard à Londres Theodora tente de réconforter ses son… » est tiré de l’opéra Ezio, créé
(Hercule amoureux) ont même triomphé reprendront des mélodies applaudies semblables : elle leur rappelle que, de pour le carnaval de Prague 1750 puis
à Paris à l’occasion des fêtes pour le jadis dans les théâtres vénitiens ou les même que l’aurore chasse les ombres révisé pour Vienne en 1763. Il est
mariage de Louis XIV avec l’infante palais romains ! de la nuit, Dieu donne l’espoir de la l’une des pages les plus réussies de
espagnole Marie-Thérèse, en 1660 Le concert de ce soir en offre deux vie éternelle à ceux qui sont dans ce beau drame de Pietro Metastasio,
et 1662. Cavalli, marchant sur les exemples significatifs. Maître de l’opera l’affliction. mis en musique par des dizaines
traces de Il ritorno d’Ulisse in patria seria en langue italienne, Händel de compositeurs du XVIIIe siècle, et
et de L’incoronazione di Poppea de fait venir à Londres les plus grands Splendeurs classiques dans lequel Ezio sauve l’empereur
Monteverdi, définit clairement les règles castrats transalpins pour embellir Avec Christoph Willibald Gluck et Josef Valentiniano d’un complot ourdi par
de ce que l’Europe entière appelle les représentations du théâtre de Mysliveček, le concert aborde ce style Massimo. Pour le récompenser, le
alors « opéra vénitien » : un ouvrage Haymarket : Serse (Xerxès), créé le 15 dit « classique » qui se répand partout monarque éclairé, qui a pardonné au
composite qui mêle le comique et le avril 1738, demeure l’une de ses plus avec les fils de Bach puis avec Gluck, traître, promet à Ezio la main de la belle
tragique, le trivial et le sublime, pour belles productions, hélas récompensée Wolfgang Amadeus Mozart et Joseph Fulvia.
satisfaire la diversité des publics par cinq représentations seulement… Haydn. Souvent moins connu, le
populaire et aristocratique, admis à et près de 250 ans d’oubli. Le soir de la Tchèque Josef Mysliveček est pourtant L’année précédente, Gluck venait
regarder le même spectacle depuis première, l’ouvrage bénéficiait pourtant acclamé dans toute l’Europe pour sa d’obtenir un triomphe avec son célèbre
1637. N’oublions pas que c’est Venise de la présence du castrat Caffarelli, trentaine d’opéras. Passé par Naples, Orfeo ed Euridice, créé à Vienne
qui a ouvert les portes des théâtres l’une des plus grandes « stars » du puis par Bologne où il rencontre le par le castrat Guadagni. Mais c’est
d’opéra à tout public ! « Piante XVIIIe siècle avec Farinelli. C’est à lui jeune Mozart de 14 ans au moment lors de la reprise parisienne de cet
ombrose » est situé dans le premier que revenait l’honneur de chanter, dès de son entrée dans la prestigieuse opéra, adapté pour le ténor Legros
acte de La Calisto : dans un air d’une le lever de rideau, l’air « Ombra mai Académie philharmonique, il poursuit et fortement soutenu par Marie-
teinte mélancolique et d’une grâce fu », dont personne ne pouvait imaginer sa carrière triomphale à Munich, Vienne Antoinette, que Gluck rajoute le ballet
aérienne, la nymphe se désole que la alors qu’il deviendrait un « tube » et Prague, sa ville natale. Doué pour des Furies, au moment où Orphée
sécheresse qui sévit ait fait perdre la universel, souvent surnommé à tort l’opéra, il cède également à la tentation vient de leur résister et peut enfin sortir
verdeur et les couleurs fraîches aux « Largo de Händel ». Xerxès, entouré de l’oratorio, notamment avec cet des enfers pour rejoindre Eurydice
arbres et aux fleurs qui l’entourent. de ses courtisans, fait ici l’apologie de Adamo ed Eva, créé à Florence en 1771 aux Champs Élysées. Cet intermède
son platane d’Orient dans un air tout et récemment retrouvé. L’air « Togliero orchestral est l’archétype du « ballet
Georg Friedrich Händel conclut notre en demi-teintes, d’une grâce et d’une le sponde al Mare » est l’archétype de d’action » mis en place par Gluck et le
itinéraire baroque. S’il n’est plus besoin poésie indicibles. l’aria da capo, fer de lance des grands chorégraphe Noverre pour s’intégrer
de rappeler qui est ce Saxon, né la castrats et primedonne de l’époque, directement à l’histoire de l’opéra et
même année que Johann Sebastian L’autre grande spécialité de Händel est dans lequel la troisième partie est en renforcer l’aspect dramatique, sans
Bach (1685), figure musicale majeure l’oratorio anglais qu’il va populariser une reprise de la première, mais plus plus recourir aux traditionnelles danses
de l’Angleterre entre 1711 et sa mort en dans les théâtres londoniens, choquant développée sur le plan ornemental. académiques (gigues, menuets et
16 17autres gavottes) qui prévalaient jusque- moment de bonheur, symbolisé par le et au bonheur de s’immerger dans
là. Gluck y montre plus que jamais son doux parfum du tilleul. un monde de beauté, de nature et
immense talent d’orchestrateur. Sept ans plus tard, de l’autre côté de d’amour. Une vraie vision de l’« Eden »,
l’Atlantique, l’Américain Charles Ives en somme.
Du romantisme à la modernité ouvre les portes de la modernité et
De Richard Wagner à Gustav Mahler, devient un pionnier de la toute nouvelle
il n’y a bien sûr qu’un pas, tant le école de musique américaine. L’une
second sera influencé par le premier. de ses œuvres les plus célèbres, mais
L’un et l’autre incarnent les deux aussi l’une des plus troublantes de
tenants d’une véritable révolution ce début du XXe siècle américain, est
dans la manière d’aborder l’écriture écrite pour un ensemble de cordes,
orchestrale à l’époque romantique et quatre flûtes et une trompette : The
post-romantique. Cependant, alors Unanswered Question (La question
que le nom de Richard Wagner est sans réponse), ne sera cependant
intimement lié à l’opéra et celui de créée qu’en 1946. Les cordes
Mahler à la symphonie, le concert évoquent dès le début un univers
de ce soir fait un pas de côté et met cosmique parfaitement calme, apaisé,
l’accent sur une autre répertoire imperturbable. Dans ce silence abyssal,
reliant ces deux monstres sacrés une voix interprétée par la trompette
de la musique allemande : le lied solo et ce soir par Joyce DiDonato
romantique. Au moment où il écrit La elle-même, s’élève pour interroger
Walkyrie, en 1857/58, Wagner s’attelle l’univers. À plusieurs reprises elle pose
à un cycle de cinq lieder pour voix de la même question, symbolisée par la
femme et piano, qui portent le nom même mélodie : à chaque fois les flûtes
de la poétesse dont il était amoureux, tentent de lui répondre, de plus en plus
Mathilde Wesendonck. C’est le chef désordonnées, confuses, dissonantes.
d’orchestre Felix Mottl qui orchestra Finalement, après la dernière question,
le cycle complet, dont « Schmerzen » le calme des cordes s’impose, éternel.
(Douleurs) est le quatrième. La partie La question restera sans réponse. À
vocale, d’un lyrisme intense, soutenue moins que la réponse ne se trouve
par une riche orchestration compare elle-même dans la simple écoute de ce
le soleil qui meurt chaque soir pour se « silence », toujours présent ? Patrick Barbier est historien de la musique,
relever chaque matin, aux douleurs de conférencier et professeur émérite de
l’héroïne : plutôt que de se lamenter et Plus proche de nous, la Britannique l’Université catholique de l’Ouest (Angers,
de succomber au désespoir, ne doit- Rachel Portman, née en 1960, a France). Il est l’auteur de nombreux
elle pas l’imiter et remercier la Nature reçu de nombreuses récompenses ouvrages sur les liens entre musique et
qui lui a donné de tels tourments ? internationales pour ses musiques société à l’époque baroque, notamment
Plus de quarante ans séparent les de film. Elle a notamment été la Histoire des Castrats, Farinelli, La Venise
lieder wagnériens des cinq chants première femme à recevoir l’Oscar de de Vivaldi, Naples en fête, Pour l’amour
de Mahler, écrits sur des poèmes de la meilleure musique de film en 1997 du baroque. Son Voyage dans la Rome
Friedrich Rückert (1901). Dans une pour sa composition du film Emma, baroque (Grasset) a obtenu le Prix Thiers
atmosphère paisible et recueillie, sur l’entremetteuse. Joyce DiDonato vient de l’Académie française 2017. Il a publié
une ligne vocale d’une grande pureté, de créer une œuvre écrite spécialement en janvier 2022 un ouvrage sur Marie-
débarrassée de tout effet, « Ich atmet’ pour elle, The First Morning of the Antoinette et la musique, toujours chez
einen linden Duft » évoque un bref World, qui est un hymne au Paradis Grasset.
18 19Biografieën Biographies se produit en compagnie d’orchestre comprenant une tournée de concerts
de renom. Son album In War & Peace dans plus de 45 pays et sur 5
Joyce DiDonato, (Erato), enregistré avec il Pomo d’Oro continents, un album (sorti le 25 février
et Maxim Emelyanychev, – et présenté chez Erato/Warner), un programme
mezzosopraan · mezzo-soprano notamment à Bozar en novembre 2016 éducatif et de multiples partenariats. Le
– a remporté le Gramophone Award projet a pour objectif d’explorer notre
2017 du meilleur récital. En 2022, Joyce lien individuel avec la nature et son
Donizetti worden zeer geprezen. Zij présente aux côtés de ses mêmes influence sur le monde.
is veelgevraagd in concert en recital partenaires Eden, un projet polymorphe
en treedt op met gerenommeerde
orkesten. Haar album In War & Peace
(Erato),
opgenomen met il Pomo d’Oro en Maxim Emelyanychev,
Maxim Emelyanychev, en onder meer
gepresenteerd in Bozar in november muzikale leiding · direction musicale
2016, won de 2017 Gramophone Award
for Best Recital. In 2022 presenteert het Concours Hans Bülow in Meiningen
Joyce Eden, een uitdagend project (piano), het Concours Musica Antica in
met dezelfde partners, waaronder Brugge (klavecimbel) en het Concours
een concerttournee in meer dan 45 Volkonsky in Moskou (klavecimbel).
landen en op 5 continenten, een album Maxim Emelyanychev stond aan het
(uitgebracht op 25 februari door Erato/ hoofd van barokorkesten als het Musica
Warner), een educatief programma Aeterna Ensemble, il Pomo d’Oro
en meerdere partnerschappen. Het (waarvan hij chef-dirgent is), en zijn
project wil onze individuele band met eigen ensemble Veritas, maar ook van
© Sergi Jasanada
de natuur en haar invloed op de wereld symfonische orkesten, waaronder de
onderzoeken. National Philharmonic of Russia. In
november 2019, bij de start van zijn
FR
Lauréate de plusieurs Grammy ambtstermijn, werd zijn contract als
NL
Joyce DiDonato, winnares van Awards et de l’Olivier Award 2018 pour chef-dirigent bij het Scottish Chamber
meerdere Grammy Awards en de sa réussite exceptionnelle à l’opéra, Orchestra meteen verlengd tot 2025. De
© Jean-Baptiste Millot
Olivier Award 2018 for outstanding Joyce DiDonato, originaire du Kansas, a komende maanden dirigeert hij onder
achievement in opera, werd geboren été proclamée « peut-être la chanteuse meer het Koninklijk Concertgebouw-
in Kansas en werd door The New la plus puissante de sa génération » orkest Amsterdam, het Philharmonisch
Yorker uitgeroepen tot “misschien par le New Yorker. Avec une voix Orkest Rotterdam en het Orchestra
wel de meest krachtige zangeres van considérée comme « rien de moins
NL
Maxim Emelyanychev werd geboren in dell’Accademia Nazionale di Santa
haar generatie”. Met een stem die que de l’or 24 carats » selon le Times, 1988 en is een van de meest Cecilia. Ook zal hij Die Zauberflöte
volgens The Times wordt beschouwd la mezzo américaine a acquis une getalenteerde dirigenten van zijn dirigeren in Covent Garden.
als “niet minder dan 24-karaat notoriété internationale dans les opéras generatie. Hij volgde orkestdirectie bij
goud”, heeft de Amerikaanse mezzo de Händel et de Mozart, à travers sa Gennady Rozhdestvensky aan het FR
Né en 1988, Maxim Emelyanychev
internationale faam verworven in de discographie étendue et acclamée. Conservatorium van Moskou en est un des jeunes chefs d’orchestre
opera’s van Händel en Mozart door Son incarnation des rôles bel canto de studeerde er ook pianoforte en les plus doués de sa génération. Il
haar uitgebreide en veelgeprezen Rossini et Donizetti est également très klavecimbel bij Maria Uspenskaya. Hij s’est formé à la direction dans la classe
discografie. Ook haar vertolkingen applaudie. Fortement demandée dans viel al meermaals in de prijzen op de Gennady Rozhdestvensky au
van belcanto-rollen van Rossini en l’univers du concert et du récital, elle internationale wedstrijden, waaronder Conservatoire Tchaïkovski à Moscou,
20 21et y a étudié le pianoforte et le clavecin Philharmonic of Russia. En novembre dans des productions de ballet produit avec des troupes de danse du
auprès de Maria Uspenskaya. Il a 2019, alors que débute son mandat moderne et classique, d’opéra, de Carcalla Dance Theater (Beyrouth),
remporté de nombreuses récompenses de Chef principal auprès du Scottish théâtre, mais aussi au cinéma et à la du Théâtre National de Belgrade, du
lors de concours internationaux : Chamber Orchestra, l’orchestre télévision. Manuel Palazzo est danseur Teatro Colon (Buenos Aires), de l’Institut
Concours Hans Bülow à Meiningen prolonge son contrat jusqu’en 2025, au Metropolitan Opera à New York, culturel français de Kinshasa et avec
(piano), Concours Musica Antica le soir même de leur premier concert. ainsi qu’au Teatro Liceu de Barcelone la Lanonima Imperial Dance Company
à Bruges (clavecin), Concours Les prochains mois le verront diriger et au Teatro Real de Madrid. Dans (Barcelone). Manuel Palazzo apparaît
Volkonsky à Moscou (clavecin). Maxim des phalanges telles que le Koninklijk ce contexte, il a collaboré avec des au cinéma, dans Blood Ties (2013) de
Emelyanychev a dirigé des orchestres Concertgebouworkest Amsterdam, le metteurs en scène tels que Sir David Guillaume Canet, et à la télévision, dans
baroques tels que le Musica Aeterna Rotterdams Philharmonisch Orkest et McVicar, Harold Prince, Laurent Pelly la série Boardwalk Empire.
Ensemble, il Pomo d’Oro (dont il est le l’Orchestra dell’Accademia Nazionale di et Robert Lepage. Il s’est également
Chef principal), son propre ensemble Santa Cecilia, ainsi que Die Zauberflöte
Veritas, mais aussi des orchestres à Covent Garden.
symphoniques, dont le National
Marie Lambert-Le Bihan,
regie · mise en scène
Manuel Palazzo,
actor · comédien Madama Butterfly (de Munt) en La
Cenerentola (Opéra de Paris). Recente
samenwerkingen zijn onder meer The
Palazzo is danser bij de Metropolitan
Rain (virtual reality film van Hee-Won
Opera in New York, het Teatro Liceu
Lee). Marie Lambert-Le Bihan werkte
van Barcelona en het Teatro Real
in La Scala, de Wiener Staatsoper,
van Madrid. Bovendien heeft hij
het Théâtre du Châtelet, het Théâtre
samengewerkt met regisseurs als
des Champs-Élysées, het Festival
Sir David McVicar, Harold Prince,
d’Aix-en-Provence en het Festival van
Laurent Pelly en Robert Lepage.
Ravenna. Momenteel bereidt zij de
Hij betrad daarnaast podia met de
enscenering en belichting voor van Le
dansgezelschappen van het Carcalla
Villi (La Halle aux Grains, Toulouse) en
Dance Theater (Beiroet), het National
een enscenering voor een werk over
Theatre in Belgrado, het Teatro Colon
Molière, Lully en Charpentier met Les
(Buenos Aires), het Institut culturel
Arts Florissants.
© Mathias BORD
français in Kinshasa en met de
Lanonima Imperial Dance Company FR
Marie Lambert-Le Bihan a étudié
(Barcelona). Manuel Palazzo maakte
la littérature et le théâtre à Paris et à
© DR · GR
ook zijn opwachting in films, meer NL
Marie Lambert-Le Bihan studeerde Bologne, et s’est formée à la Scala.
bepaald in Blood Ties (2013) van
literatuur en theater in Parijs en Elle a mis en scène des productions
NL
Manuel Palazzo volgde al op heel Guillaume Canet, en op televisie in de
Bologna, en volgde een opleiding aan de La fille du régiment de Donizetti
jonge leeftijd klassiek ballet bij het serie Boardwalk Empire.
La Scala. Zij regisseerde producties van (Opéra Royal de Wallonie), Zazà de
Teatro Colon van Buenos Aires. Hij
Donizetti’s La fille du régiment (Opéra Leoncavallo (Holland Park) et La voix
was al overal ter wereld te zien in FR
Manuel Palazzo a étudié le ballet
Royal de Wallonie), Leoncavallo’s humaine de Poulenc (Buxton Festival).
moderne en klassieke balletproducties, classique dès le plus jeune âge au
Zazà (Holland Park) en Poulencs Elle a été metteuse en scène associée
in opera en theater, maar ook op het Teatro Colon de Buenos Aires. Il s’est
La voix humaine (Buxton Festival). pour Madama Butterfly (La Monnaie)
witte doek en op televisie. Manuel ensuite produit à travers le monde
Zij was assistent-regisseur voor et La Cenerentola (Opéra de Paris).
22 23Ses récentes collaborations incluent
The Rain (film en réalité virtuelle de
et au Festival de Ravenne. Elle prépare
actuellement la mise en scène et
il Pomo d’Oro
Hee-Won Lee). Marie Lambert-Le les éclairages de Le Villi (la Halle aux
Bihan a travaillé notamment à la Scala, Grains, Toulouse) et la mise en scène
au Wiener Staatsoper, au Théâtre du d’une célébration Molière-Lully-
Châtelet, au Théâtre des Champs- Charpentier avec Les Arts Florissants.
Élysées, au Festival d’Aix-en-Provence
John Torres,
licht · lumières
lichtdesign voor de modeshows van
Givenchy, Gucci, Bottega Vaneta en
© DR · GR
Proenza Schouler en de televisieshows
Tony Bennett & Lady Gaga: Cheek NL
Il Pomo d’Oro werd in 2012 opgericht FR
Fondé en 2012, l’ensemble il
to Cheek Live! Hij verlichtte ook de
en kenmerkt zich door een authentieke Pomo d’Oro se caractérise par
tentoonstelling Adam Pendleton: Who is
en dynamische interpretatie van une interprétation authentique et
Queen? in het MoMa in New York.
opera’s en instrumentale werken uit dynamique d’opéras et d’œuvres
de barok en de klassieke periode. De instrumentales de la période baroque
FR
John Torres est un éclairagiste basé
musici zijn specialisten in historische et classique. Ses musiciens sont
à New York. Il est actif dans les univers
uitvoeringspraktijk. Het ensemble des spécialistes de la pratique de
de l’opéra, du théâtre, du concert, de la
werkte samen met dirigenten als l’interprétation historique. L’ensemble
mode, de la danse et des expositions.
Riccardo Minasi, Maxim Emelyanychev, a jusqu’à présent travaillé avec les
Il a collaboré avec des metteurs en
Stefano Montanari, George Petrou, chefs d’orchestre Riccardo Minasi,
scène tels que Robert Wilson, Yuval
© Baranova_2018
Enrico Onofri en Francesco Corti. Maxim Emelyanychev, Stefano
Sharon et Zack Winokur et avec des
Konzertmeister Zefira Valova leidt Montanari, George Petrou, Enrico
chorégraphes telles que Lucinda Childs
het orkest in verschillende projecten. Onofri et Francesco Corti. Le
et Trisha Brown. À l’opéra, il a réalisé les
Sinds 2016 is Maxim Emelyanychev Konzertmeister Zefira Valova dirige
NL
John Torres is een lichtontwerper éclairages pour Turandot (Teatro Real
de chef-dirigent van il Pomo d’Oro, l’orchestre dans divers projets. Depuis
gevestigd in New York. Hij is actief in de Madrid, Opéra de Paris) et Tristan
en sinds 2019 is Francesco Corti de 2016, Maxim Emelyanychev est le
opera, theater, concerten, mode, dans und Isolde (La Monnaie). Il a conçu
belangrijkste gastdirigent. In 2016 nam Chef d’orchestre principal d’il Pomo
en tentoonstellingen. Hij werkte samen les lumières des défilés de Givenchy,
het ensemble deel aan de opname van d’Oro, et depuis 2019, Francesco
met regisseurs als Robert Wilson, Yuval Gucci, Bottega Vaneta et Proenza
het album In War & Peace: Harmony Corti en est le principal chef invité.
Sharon, Zack Winokur en choreografen Schouler et, pour la télévision, a créé les
through Music (Erato/Warner, 2016) En 2016, l’ensemble a pris part à
als Lucinda Childs en Trisha Brown. éclairages du spectacle Tony Bennett
aan de zijde van Joyce DiDonato, onder l’enregistrement de l’album In War &
In de opera ontwierp hij het licht voor & Lady Gaga: Cheek to Cheek Live!. Il
leiding van Maxim Emelyanychev. Voor Peace: Harmony through Music (Erato/
Turandot (Teatro Real de Madrid, a également éclairé l’exposition Adam
2022 staan verschillende opnames Warner, 2016) aux côtés de Joyce
Opéra de Paris) en Tristan und Isolde Pendleton: Who is Queen? au MoMa à
gepland, waaronder Eden met Joyce DiDonato, sous la direction de Maxim
(De Munt). Daarnaast verzorgde hij het New York.
DiDonato. Emelyanychev. En 2022, plusieurs
sorties discographiques sont prévues,
dont Eden avec Joyce DiDonato.
24 25il Pomo d’Oro contrabas · contrebasse musique en Roumanie ainsi que à dimension sociale initié par Maria
Jonathan Alvarez l’histoire à l’Institut des études João Pires et la Chapelle Musicale
leiding & klavecimbel · Attila Szilági œcuméniques San Bernardino de Reine Elisabeth. Il est également le chef
direction & clavecin Venise et à la KU Leuven. En 2004 il de chœur en charge du projet Singing
Maxim Emelyanychev teorbe · théorbe rejoint l’Opéra Studio de la Chapelle Molenbeek et accompagne depuis
Miguel Rincon Musicale Reine Elisabeth, sous la 2019 la formation initiale au chant
eerste viool · premier violon direction de José Van Dam. Depuis choral de la Flagey Academy dans des
Zefira Valova fluit · flûte 2013, Zeno Popescu dirige la Chorale écoles primaires à Bruxelles.
Edson Scheid Eva Ivanova d’Enfants Equinox au travers d’un projet
Dmitry Lepekhov
Jesus Merino hobo · hautbois
Lucia Giraudo Christopher Palameta
Equinox
tweede viool · second violon klarinet · clarinette
Nicholas Robinson Francesco Spendolini NL
De vzw Chorales Equinox, onder de FR
L’asbl Chorales Equinox, placée sous
Laura Andriani fagot · basson vleugels van de Muziekkapel Koningin l’égide de la Chapelle Musicale Reine
Elena Abbati Alejandro Perez Marin Elisabeth, werd in 2012 opgericht door Elisabeth, a été fondée en 2012 par
Valentina Mattiussi pianiste Maria João Pires. In 2016, toen la pianiste Maria João Pires. En 2016,
Katarzyna Olszewska hoorn · cor Maria João Pires België verliet, werd lorsque Maria João Pires a quitté la
Christian Binde het project voortgezet en verenigt nu Belgique, le projet, déjà mature, s’est
altviool · alto Jörg Schultess vijf koren. Equinox vervult een missie poursuivi et réunit aujourd’hui cinq
Giulio D’Alessio op lange termijn die erop gericht is de chorales. Equinox remplit une mission
Archimede De Martini praktijk van de koorzang te “wortelen” dans la durée qui tend à « enraciner »
bij kwetsbare groepen (hetzij om la pratique du chant choral auprès
cello · violoncelle sociaal-economische redenen, hetzij de publics fragilisés (que ce soit pour
Ludovico Minasi om moeilijke levensomstandigheden). des raisons socio-économiques ou
Natalia Timofeeva Equinox wil kunst democratiseren parce qu’ils sont atteints de troubles
en een gelijke toegang tot kunst en divers) : c’est une question de partage
de voordelen daarvan nastreven. In de l’art, mais aussi d’égalité d’accès à
Zeno Popescu, het kader van het Eden Project, in
samenwerking met Joyce DiDonato,
l’art et de ses bénéfices. Dans le cadre
du projet Eden en collaboration avec
koorleiding · direction du chœur werken enkele kinderen uit Reine
Marie-Henriette, een huis voor kinderen
Joyce Di Donato, certains enfants sont
issus de la maison d’Enfants Reine
die geplaatst zijn door een rechter, Marie-Henriette (enfants placés par le
NL
Tenor en koordirigent Zeno Popescu een project met een sociale dimensie samen met andere Brusselse scholen juge), d’autres, d’écoles bruxelloises
studeerde theologie en muziek in dat is opgezet door Maria João Pires en waarmee Equinox al enkele jaren een avec lesquelles Equinox a établi un
Roemenië en geschiedenis aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth. Hij partnerschap heeft. Deze kinderen partenariat depuis plusieurs années.
het Instituut San Bernardino voor is ook de verantwoordelijke koorleider maken deel uit van het Equinox Ces enfants font partie de la Chorale
Oecumenische Studies in Venetië van het project Singing Molenbeek Brussels Choir, dat de vrije toegang Equinox de Bruxelles qui défend l’accès
en aan de KU Leuven. In 2004 werd en begeleidt sinds 2019 de initiële tot een uitstekende muzikale opleiding gratuit à une formation musicale
hij lid van de Operastudio van de koorscholing van de Flagey Academy in voor iedereen bevordert. Het koor wordt d’excellence pour tous, soutenue
Muziekkapel Koningin Elisabeth, onder de Brusselse basisscholen. ondersteund door de Muziekkapel par son partenariat avec la Chapelle
leiding van José Van Dam. Sinds 2013 Koningin Elisabeth. Musicale Reine Elisabeth.
is Zeno Popescu de dirigent van het FR
Zeno Popescu, ténor et chef de
Equinox Kinderkoor, in het kader van chœur, a étudié la théologie et la
26 27Gezongen teksten Textes chantés alti danni e piaghe amare
Ecco uscir del Sol il Sole, sulla terra spargerò!
E di Dio l’immensa prole,
The First Morning of the World Oh tree, Oh, bird, Oh, world. Oh, all of Tra gli orrori spuntar fi ori; Ah, mia spada, e di qual sangue
tekst · texte: Gene Scheer you... O bel lampo, o del Campo finalmente andrai vermiglia?
muziek · musique: Rachel Portman Oh, forgotten garden! I am here. Fior che sol fa Primavera Vela, oh luna, al sol le ciglia!
Touch me. Teach me to sing notes that E de l’or l’età primiera. Trema, oh terra: estinto, esangue
There’s a language without question bloom like a canopy of leaves, mira il dio che ti creò!
marks. Meant to do nothing but feel the sun. Casti Amanti ecco senz’ali
You can read it in the rings of trees. Ecco Amor senz’arco, e strali,
And in the wind and the river. Text by Gene Scheer. © Gene Scheer Che nel seno di vil fi eno Nature, the Gentlest Mother
And in the sound of birds singing. Reprinted with kind permission of Freddo giace, senza face: uit · extr. 8 Poems of Emily Dickinson
Has their song changed since they sang Hal Leonard Ma se scalda il core al gente; muziek · musique: Aaron Copland
it once in Eden? È che poi sarebbe ardente.
Nature, the gentlest mother
Oh, to understand the language of the Ich atmet’ einen linden Duft! Nudo fere, e disarmato, Impatient of no child,
trees... uit · extr. Rückert-Lieder Che faria poi faretrato, The feeblest or the waywardest,
the grammar of the earth... tekst · texte: Friedrich Rückert Con que sguardi mille dardi Her admonition mild
the sounds and the songs from the first muziek · musique: Gustav Mahler Da begl’occhi par che scocchi,
morning of the world. E le calde lagrimelle In forest and the hill
Ich atmet’ einen linden Duft! Son faville, e al cor facelle. By traveller is heard,
But I am filled with nothing but Im Zimmer stand Restraining rampant squirrel
questions. ein Zweig der Linde, S’apre poi le labra al riso, Or too impetuous bird.
And each one is bound together like Ein Angebinde Rose dà di Paradiso,
logs on a raft, von lieber Hand. S’altri puote ne le gotte How fair her conversation
Taking me down the river mile by mile. Wie lieblich war der Lindenduft! Vagheggiarle, senz’amarle, A summer afternoon,
Ever further away from the mountain Sù, sù prendi arco, e faretra, Her household, her assembly;
top. Wie lieblich ist der Lindenduft! Casto Amore, e’l cor mi spetra. And when the sun goes down,
Ever further away from the borders of Das Lindenreis
my heart. brachst du gelinde! Hor’ al mondo il grand’ Augusto, Her voice among the aisles
Ever further away... away... away... Ich atme leis Signoreggi; io nel angusto, Incites the timid prayer
Away from the first morning of the world. im Duft der Linde Aero speco vivrò teco Of the minutest cricket,
der Liebe linden Duft. Dove invite co’i vegiti, The most unworthy flower.
There is a torn map in my clenched first. Che s’è culla al tuo natale,
On it is marked where I have been A me sia tomba vitale. When all the children sleep,
And where I want to go. Con le stelle in Ciel che mai She turns as long away
But this moment is not on any map. Biagio Marini As will suffice to light her lamps,
Toglierò le sponde al mare Then, bending from the sky,
It is in the rings of trees. Con le stelle in Ciel che mai uit · extr. Adamo ed Eva
In the wind and the river. Vidi il Sol spiegar i rai, Josef Mysliveček With infinite affection
It is in the sound of birds singing as they Chi tra gelo nel suo stelo An infiniter care,
did in Eden. Amorosa star la rosa, Angelo di giustizia Her golden finger on her lip,
In the songs on the first morning of the Tra tempest’, e tra procelle Toglierò le sponde al mare, Wills silence everywhere.
world. Lampeggiar amiche stelle. perderò cittadi e genti!
Acque pria poi fi amme ardenti:
28 29Vous pouvez aussi lire
