LES MUFFATTI LONDON CALLING 20 OCT. '18 - VALER SABADUS & XAVIER SABATA, CONTRATENOREN CONTRE-TÉNORS GROTE ZAAL HENRY LE BŒUF GRANDE SALLE ...
←
→
Transcription du contenu de la page
Si votre navigateur ne rend pas la page correctement, lisez s'il vous plaît le contenu de la page ci-dessous
CENTRE FOR FINE ARTS
BRUSSELS
LES MUFFATTI
LONDON CALLING
MUSIC
20 OCT. ’18
VALER SABADUS & XAVIER SABATA,
CONTRATENOREN ·
CONTRE-TÉNORS
GROTE ZAAL HENRY LE BŒUF ·
GRANDE SALLE HENRY LE BŒUF
PALEIS VOOR SCHONE KUNSTEN
BRUSSEL
PALAIS DES BEAUX-ARTS
BRUXELLES“Cor ingrato, ti rammembri,
E non scoppii di dolor?
Ma se stupido rassembri,
Ti risvegli il mio furor!”
“Ondankbaar hart, herinner je je
niet te sterven van pijn?
Maar als je ingeslapen blijft,
dat mijn woede je moge wakker schudden!“
« Cœur ingrat, tu te souviens
Et ne meurs point de douleur?
Mais si tu demeures interdit,
Que ma fureur te réveille ! »
Georg Friedrich Händel, Rinaldo
Programma ∙ Programme, p. 2
Toelichting, p. 6
Clé d’écoute, p. 11
Biografieën · Biographies, p. 16
Gezongen teksten · Textes chantés, p. 20
1VALER SABADUS & XAVIER SABATA, contratenoren · contre-ténors
LES MUFFATTI
RACHAEL BEESLEY, artistieke leiding, concertmeester ·
direction artistique, Konzertmeister
MARIE HAAG, CATHERINE MEEÙS, BIRGIT GORIS,
eerste viool · premier violon
MARRIE MOOIJ, LAURENT HULSBOSCH, INGRID BOURGEOIS,
JORLEN VEGA GARCIA, tweede viool · second violon
MANUELA BUCHER, JULIE VERMEULEN, altviool · alto
MARIAN MINNEN, CORENTIN DELLICOUR, cello · violoncelle
BENOÎT VANDEN BEMDEN, contrabas · contrebasse
BERNARD ZONDERMAN, aartsluit · archiluth
BART NAESSENS, klavecimbel · clavecin
VINCIANE BAUDHUIN, eerste hobo · premier hautbois
KASIA SOKOLOWSKA, tweede hobo · second hautbois William Hogarth,
The Enraged
ISABEL FAVILLA, fagot · basson Musician, 1741
LONDON CALLING
John Vanderbank, karikatuur van Händels Flavio
met Senesino (links), Francesca Cuzzoni (centrum)
en Gaetano Berenstadt (rechts).
John Vanderbank, Caricature de Flavio de Händel,
avec Senesino à gauche, Francesca Cuzzoni
au centre et Gaetano Berenstadt à droite.
2 3AGOSTINO STEFFANI NICOLA FRANCESCO HAYM
1654-1728 1678-1729
Sinfonia, uit · extr. Tassilone (1707) Duo (Pyrrhus & Demetrius) “Her Lovely Face”,
uit · extr. Pyrrhus & Demetrius (1708)
Duo “Begl’occhi, oh Dio, non più”, uittreksel · extrait
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL Recitativo & Aria (Giustino) “Se parla nel mio cor”
1685-1759 uit · extr. Giustino, HWV 37 (1737)**
Aria (Poro) “Risveglia lo sdegno”,
uit · extr. Poro, re delle Indie, HWV 28 (1731)** Aria (Rinaldo) “Cor ingrato ti rammembri”,
uit · extr. Rinaldo, HWV 7 (ca. 1717)*
ANTONIO CALDARA
1670-1736 GIUSEPPE SAMMARTINI
Aria (Calliope) “Vive l’immagine vostra”, 1695-1750
uit · extr. Le Lodi d’Augusto (1734)* Ouverture voor strijkers, in F · Ouverture pour cordes, en fa majeur, op. 10/7
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL GEORG FRIEDRICH HÄNDEL
Overture, uit · extr. The Alchemist (1710), Recitativo & Aria (Guido) “Rompi e lacci”
naar · d’après Rodrigo, HWV 5 (1707), uittreksels · extraits uit · extr. Flavio, re de’ Longobardi, HWV 16 (1723)**
ANTONIO LOTTI PIETRO CASTRUCCI
1667-1740 1679-1752
Aria (Ottone) “Di lago o fonte il molle argento”, Concerto grosso op. 3/4 (1736), uittreksels · extraits
uit · extr. Teofane (1719)**
NICOLA PORPORA
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL Aria (Aci) “Dolci fresche aurette”, uit · extr. Polifemo (1735)*
Aria (Teseo) “Qual tigre e qual Megera Teseo”,
uit · extr. Teseo, HWV 9 (1713)* GEORG FRIEDRICH HÄNDEL
Duo (Andronico & Tamerlano) “Coronata di giglie di rose”,
Aria (Andronico) “Cerco in vano di placare”, uit · extr. Tamerlano (1719)
uit · extr. Tamerlano, HWV 18 (1719)**
REINHARD KEISER * Valer Sabadus
1674-1739 ** Xavier Sabata
Ouverture, uit · extr. Der lächerliche Prinz Jodelet (1726)
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL 22:00
Aria (Nireno) “Chi perde un momento”, einde van het concert · fin du concert
uit · extr. Giulio Cesare, HWV 17 (1724)*
GIOVANNI BONONCINI
1670-1747
steun · soutien
Duo (Prenesto & Turno) “Con/Senza speme di farmi contento”,
uit · extr. Il Trionfo di Camilla (1696)
Gelieve uit respect voor de artiesten en de muziek de stilte te bewaren. Schakel je gsm of elektronisch
uurwerk uit en hoest niet onnodig. Het is verboden te fotograferen, te filmen en opnames te maken.
Pour les artistes et la musique, merci de respecter le silence. Veillez à éteindre téléphones portables,
pauze · pause montres électroniques et à réprimer les toux. Il est interdit de photographier, filmer et enregistrer.
4 5TOELICHTING
was van de frustraties waartoe het puri- componist en diplomaat (ambassadeur
LONDON CALLING tanisme van Oliver Cromwell (1653-1658) in Brussel in 1696), en zelfs spion. Händel
had geleid. had zijn succes in Rome bij kardinaal
In de prille 18e eeuw, een paar jaar nieuwe instelling schreef leningen uit en De eerste inwijkelingen, voornamelijk Ruspoli, die de jonge componist inzette
na het overlijden van Henry Purcell stelde zo de fondsen beschikbaar die Italianen, waren niet alleen begenadig- tijdens de onderhandelingen tussen
in 1695, vonden de eerste Italiaanse nodig waren om de Britse waterwegen de vertolkers, maar ook getalenteerde het pausdom en het Heilige Duitse Rijk
muzikanten ook de weg naar Londen, bevaarbaar te maken en een geduchte componisten die de partituren hadden van de Habsburgers in het kader van
nadat ze de Duitse hoven en steden maritieme vloot uit te bouwen. Die Royal meegenomen van hun collega’s en de Spaanse Successieoorlog, overigens
hadden afgeschuimd. In een brief Navy zou in amper een tiental jaar tijd vrienden die over heel Europa waren deels te danken aan Steffani.
gericht aan zijn vriend Nicola Cosimi, alle wereldzeeën gaan overheersen. uitgezwermd. Vermoedelijk kreeg een Steffani was in 1724 verkozen tot le-
een Romeinse violist die in maart Tegelijkertijd ontwikkelde zich ook anonieme arrangeur op die manier in venslang erevoorzitter van de Academy
1701 in Londen was aangekomen, de British East India Company (Britse 1710 de muziek van een zekere Georg of Ancient Music, een ensemble dat
vroeg componist Luigi Mancia hoe Oost-Indische Compagnie, opgericht Friedrich Händel (1685-1759) te pak- zich toelegde op de uitvoering van de
het Engelse publiek de Italiaanse in 1600). Dankzij flink wat lobbywerk ken en kon hij die bewerken tot het ‘oude’ muziek (een paar jaar was al vol-
muziek onthaalde. Hij was gebleven bij het Britse parlement kon ze het mo- intermezzo voor het toneelstuk The doende om die status te genieten). Uit
aan het hof van de paltsgraven nopolie dat haar bij haar oprichting was Alchemist van Ben Jonson (1572-1637). erkentelijkheid schonk hij de instelling
van Düsseldorf en vermeldde de toegekend in stand houden. Zo werd de De kans is klein dat Händel daar ooit een manuscript van zijn Stabat Mater
uitzonderlijke reputatie die Engeland Compagnie de invoerder van een brede zijn toestemming voor heeft gegeven. en madrigalen. De twee componisten
genoot op het Europese vasteland, waaier aan goederen, zoals katoen, zijde, Vermoedelijk werd hij ook niet betaald zouden elkaar voor het laatst in 1727
dat hij il Paradiso terrestre noemde. indigo, zout, peper, specerijen, salpeter voor het gebruik van de ouverture van weerzien in Rome.
(waarmee buskruit werd gemaakt en de opera Rodrigo, die in 1707 in Firenze
dat als meststof diende), opium, thee is opgevoerd, of voor de daaropvol-
Een uitdijende stad en koffie. De coffeehouses, waar vurige gende publicatie van die opera door De opera: tussen
religieuze en politieke discussies werden een Londense uitgever. De succesvolle importproduct en erfgoed
In die tijd telde Londen al een half miljoen gevoerd, waren overigens de favoriete werken van veel Italiaanse componis-
inwoners. Daarmee was het, op de voet ontmoetingsplek van de vele kooplui en ten werden bovendien op maat van Al op 24 februari 1711 bracht Händel in
gevolgd door Parijs, de grootste stad van makelaars. Zij hebben Londen prominent de Londense scène bewerkt en in het het Queen’s Theatre zijn Rinaldo, op een
Europa. Londen wierp zich ook op als op de financiële kaart gezet en er een Engels vertaald. Denk daarbij maar aan libretto van Giacomo Rossi. Zoals veel
het belangrijkste handelscentrum van de aantrekkelijke plek voor ondernemers de opera’s van Alessandro Scarlatti en werken uit die tijd was ook deze opera
nieuwe eeuw. Na de herroeping van het van allerlei slag van gemaakt. Giovanni Bononcini. gebaseerd op een van de stanza’s van
Edict van Nantes in 1685 stroomden de Zo kwam de meest Italiaanse van alle het epische gedicht Jeruzalem Verlost
hugenoten er massaal toe in hun zoek- Duitse componisten voorafgegaan door van Tasso. Dit is meteen ook de eerste
tocht naar godsdienstvrijheid. Ze namen Het populaire Italië zijn reputatie in november of decem- Italiaanse opera die specifiek voor het
hun intrek in de oostelijke wijken van de ber 1710 aan in de Britse hoofdstad, Londense toneel is geschreven, hoewel
stad, waar de adel na de grote brand van Voor muzikanten die op zoek waren naar nadat zijn nieuwe werkgever, George I het publiek niet onbekend was met
1666 was vertrokken. De meeste huge- nieuwe avonturen – omdat ze daar zin Lodewijk van Hannover, hem een jaar het genre. De meeste voorstellingen
noten waren ambachtslui en leverden in hadden, of omdat hun ster in de loop verlof had toegekend. Nadat Händel een waren theaterstukken waarvoor heel wat
een actieve bijdrage aan de economi- der jaren was getaand – bood deze ont- aantal jaar had doorgebracht in Italië, componisten toneelmuziek, of incidental
sche groei van de stad. Ze blonken uit in wikkeling tal van nieuwe mogelijkheden: waar hij zich had verdiept in de muziek music, schreven die als ouverture en tus-
de productie van zilverwerk, porselein, het publiek wou wat graag concerten die toen opgeld deed in Firenze, Napels, sen de bedrijven in werd gespeeld. Toch
glaswerk, horloges en zijden weefsels. bijwonen, de muziekindustrie bloeide Venetië en, vooral, Rome, werd hij op werden er vanaf het einde van de 17e
Mede dankzij hen groeide Londen uit tot als nooit tevoren en, belangrijker nog, uitdrukkelijke aanbeveling van Agostino eeuw pogingen ondernomen om opera’s
de Europese textielhoofdstad en werden veel edellieden en de gestaag groeiende Steffani (1654-1728) benoemd tot ka- (of semi-opera’s) op de planken te
de Franse steden Tours en Lyon van de bourgeoisie wilden privémuzieklessen pelmeester aan het hof van Hannover. brengen. De bekendste van die werken
troon gestoten. volgen. Een belangrijke kanttekening Steffani zelf was kapelmeester gewor- zijn The Fairy Queen en King Arthur van
In 1695 werd de Bank of England hierbij is dat die grote honger naar den in 1688, en was bovenop zijn functie Purcell. Dido and Aeneas, tegenwoordig
boven de doopvont gehouden. De ontspanning en luister vooral het gevolg van apostolisch vicaris ook nog eens het bekendste werk Purcell, kende dan
6 7weer niet zo’n succes bij zijn tijdgenoten: te brengen. In Dresden, de Europese Ook het vermelden waard is het nist dan weer het hoofd op hol brengen
de enige opvoering vond in 1689 plaats hoofdstad van de opera, hoorde hij voor bijzondere geval van Reinhard Keiser om daarna te trouwen met Johann
in een meisjespensionaat in Chelsea. het eerst Teofane van Antonio Lotti, de (1674-1739), componist van Der lächer- Adolf Hasse, zijn grootste concurrent
Aan het begin van de 18e eeuw opera die later de basis zou worden voor liche Prinz Jodelet (1726) waarvan de en hervormer van het genre die haar in
hoorde een culturele initiatiereis door zijn eigen Ottone (1723). ouverture voorkomt in het instrumentale zijn bekende Cleofide haar grootste rol
Europa bij de opvoeding van elke jonge In Teofane nam Giovanni Bononcini gedeelte van het programma. Als toon- aanbood. Vanaf de eerste opvoering, die
gentleman. Een verplichte halte daarbij (1670-1757) de cellopartij voor zijn aangevende componist van de opera waarschijnlijk is bijgewoond door Bach
was het Italiaanse schiereiland. Die rekening (vermoedelijk was hij de voor- van Hamburg werd Reinhard Keiser die op dat moment in Dresden was, werd
‘Grand Tour’, waarvan later het woord naamste continuospeler). Bononcini en sterk gewaardeerd door Händel, die in die opera een enorm succes.
‘tourist’ is afgeleid, wakkerde bij verschil- Händel zouden collega’s worden aan het begin van zijn carrière onder diens
lende generaties Britten de passie voor de Royal Academy of Music, maar later leiding speelt. Händel zou later overi-
de opera aan. Hun opleiding zette de gingen ze voor concurrerende huizen gens veel muziek van Keiser verwerken In het hart van de controverse
jonge aristocraten er bij hun terugkeer werken en werden ze elkaars grootste in zijn eigen composities. Keiser op zijn
uit Italië toe aan om in hun herenhuis rivalen. De opera Il Trionfo di Camilla beurt integreerde dan weer aria’s van De Opera of the Nobility is gegroeid
of in het theater potpourri’s en bewer- (1696) van Bononcini had een paar jaar Händel in zijn later opera’s. uit een oude vete tussen de koning van
kingen te laten uitvoeren van Italiaanse eerder al de Londense muziekwereld Maar Händel slaagde er vooral in om Engeland en zijn opvolger en beli-
opera’s die ze op het Europese vasteland weten te bekoren, en werd tussen 1706 gerenommeerde zangers naar Londen chaamde de adel die zich ophield in
hadden gezien. et 1709 liefst vierenzestig keer gebracht. te laten verkassen, zoals Francesco de entourage van Frederick, Prins van
Händel was in juni 1711 nog maar Händel plukte ook violist Pietro Bernardi (1686-1759) die bekender is Wales. Het bizarre aan die politiek-socia-
pas terug in Hannover toen hij alweer Castrucci (1679-1752), die hij in Rome al onder de naam Senesino. De Italiaanse le vete is dat ze werd uitgevochten in de
naar Engeland wou vertrekken. In de had ontmoet, weg bij zijn werkgever en castraat had de reputatie een erg slech- opera. Händel werd door die behoorlijk
herfst van 1712 liet hij de keurprins van benoemde hem tot konzertmeister van te acteur te zijn, maar dat werd hem liberalistische adel beschouwd als een
Hannover in de steek en ging hij er de Academy. Die functie zou hij meer vergeven zodra hij zijn mond opende. traditionalistische conservatief met een
definitief wonen. Toen Queen Anne op dan twintig jaar lang vervullen. Later zou In de meeste werken van Händel die stijl die haaks stond op de opkomen-
1 augustus 1714 overleed, ging de troon Castrucci ook karikaturaal worden afge- in Londen werden opgevoerd, was de rococo van Hasse, Porpora, Vinci
naar niemand anders dan diezelfde beeld op de ets The Enraged Musician Senesino de primo uomo, tot hij in 1730 en Veracini. Als gevolg van de nauwe
keurprins. Hij besteeg de Engelse troon van William Hogarth (zie p. 3). het gezelschap van de Sakser inruilde banden tussen Händel, koning George II
als George I. De koning nam ook vijf Tot de instrumentalisten die voor de Opera of the Nobility. en diens eerste minister Robert Walpole
banden met aria’s en drie bundels Händel in Londen opzocht en bij de Nog in Dresden rekruteerde Händel werden de componist en zijn werk gere-
kamerduetten van Agostino Steffani Academy onderbracht, behoorden ook ook Margherita Durastanti als prima kend tot het establishment waartegen
mee naar zijn nieuwe land. Die worden Nicola Francesco Haym (1678-1729) donna. Hoewel ze blijk gaf van een grote het huis van prins Frederick zich afzette.
tegenwoordig bewaard in de bibliotheek en Giuseppe Sammartini (1695-1750). loyauteit aan Händel moest ze haar plaats De twee operahuizen boden elkaar het
van Buckingham Palace. Haym, een Romein met Duitse roots die afstaan aan diva’s die na haar in Londen hoofd in een behoorlijk politiek geladen
zich al in 1701 in Londen had gevestigd, waren aangekomen, meer bepaald aan arena: Covent Garden, met Händel en
was niet alleen een beslagen vioolspeler, Francesca Cuzzoni en Faustina Bordoni de aanhangers van een vreedzame
In de entourage van Händel maar ook een productieve componist, die respectievelijk in 1723 en 1726 hun belastinghervorming gestoeld op sociale
ook al heeft hij de geschiedenisboeken opwachting maakten in de Britse hoofd- gelijkheid, en King’s Theatre dat de adel
In 1719 werd Händel op een Europese enkel gehaald als librettist van de stad. De twee operazangeressen, die minder belastingen wou laten betalen
tournee gestuurd door een groep werken van Händel en Bononcini. elkaar zowel qua talent als qua extrava- en zich wou inmengen in de restrictieve
edellieden die met de Royal Academy of Giuseppe Sammartini was dan weer de gantie naar de loef staken, zouden een en oorlogszuchtige Europese politiek.
Music een vast en hoogstaand Italiaans oudere broer van de bekende Giovanni onmiskenbare invloed uitoefenen op de De strijd tegen Händel/Walpole bereikte
operagezelschap wilden oprichten. Battista. Ook hij was componist, maar muziekwereld van hun tijd. La Cuzzoni in 1733 een hoogtepunt met de crisis
Dat avontuur zou in drie etappes maakte vooral naam als hobospeler, niet zou de inspiratiebron worden van een rond de accijnzen (op luxegoederen
verlopen en tot in 1737 duren. Zijn alleen in zijn geboortestad Milaan, maar paar van de grootste aria’s en persona- en ingevoerde producten, zoals tabak
missie bestond erin de beste zangers ook in Londen toen hij er omstreeks 1727 ges van Händel (Cleopatra, Rodelinda, en rum) en met de opvoering van de
en instrumentalisten van Europa samen ging wonen. Adelaide …). La Bordoni zou de compo- opera Orlando van Händel die met
8 9CLÉ D’ÉCOUTE
zijn libretto de behoudsgezinde adel David Heinichen te zingen. Ondanks
rechtstreeks in het vizier nam. De Opera de partituur, die doorspekt was met LONDON CALLING
of the Nobility verwelkomde met de pareltjes, zouden de twee castraten
castraat Carlo Broschi (1705-1782), ofwel naar verluidt, en tot grote ontzetting Au tournant du XVIIIe siècle, quelques fonds nécessaires pour rendre navigable
Farinelli, dan weer een van de grootste van de keurhertog van Saksen, slaags années après la mort de Henry Purcell le réseau des rivières anglaises et
vedetten uit die tijd. Met de aanstelling geraakt zijn met de componist. Händel en 1695, les premiers musiciens italiens, pour construire une flotte maritime
van Nicola Porpora (1686-1768) aan hield er een hartelijke relatie opna met après avoir écumé les différentes importante, la Royal Navy, qui réussira à
het hoofd van de instelling, en met de Nicolò Grimaldi (1673-1732), of Nicolini, cours et villes germaniques, trouvent s’imposer sur toutes les mers du globe
opname van de meeste leden van het die in de jaren 1710 een bekende zanger leur chemin vers Londres. Dans une en une dizaine d’années. La British
oude gezelschap van Händel, wou de was en rollen vertolkte in Rinaldo, lettre adressée à Nicola Cosimi, un East India Company (Compagnie des
Opera of the Nobility het hof overtui- Teseo en Amadigi. Zijn relatie met violoniste romain arrivé à Londres en Indes orientales, fondée en 1600) se
gen van zijn avantgardistische aard en Senesino verliep dan weer veeleer mars 1701, son ami le compositeur développe également, qui, grâce à
prestige. Een maat voor niets, want in stormachtig en ging steeds meer Luigi Mancia, resté à la cour palatine son entreprise de lobbying auprès du
1737 versmolt de instelling met die van verzuren. Na Senesino’s overstap naar de Dusseldorf, s’informe du succès parlement anglais, a réussi à conserver
Händel en dreigde het bankroet, omdat het concurrerende gezelschap nam que recueille la musique italienne le monopole octroyé à sa création. La
het geld ongebreideld over de balk Händel andere beroemdheden in dienst, auprès du public anglais. Il y mentionne Compagnie importe en Angleterre des
werd gegooid. zoals Giovanni Carestini (1705-ca 1760) aussi l’extraordinaire réputation dont denrées aussi variées que le coton, la
die door de componist een ezel werd jouit l’Angleterre sur le continent, soie, l’indigo, le sel, le poivre, les épices,
genoemd nadat hij geweigerd had de décrite comme il Paradiso terrestre. le salpêtre (utilisé pour la fabrication de
Broedertwist in het land sublieme aria Verdi prati te zingen. la poudre à canon ou comme engrais),
van de castraten Onder het mom van een veeleer l’opium, le thé et le café. C’est d’ailleurs
banale intrige die typisch was voor Une ville en expansion dans les coffeehouses, lieux d’intenses
Op het einde van de 17e eeuw stond de barokke opera’s – een strijd tussen discussions religieuses et politiques,
Giovanni Francesco Grossi (1653-1697), twee vrienden om de gunsten van een Londres, à cette époque, est déjà la que les différents marchands et agents
ofwel Siface, op de planken in Londen. vrouw, met het bijbehorende verraad plus grande ville européenne, avec un de change se rencontrent. Ils font de
Hij was zowat de eerste gerenommeerde en de kenmerkende ontgoochelingen, demi-million d’habitants, devançant Londres une place financière de toute
castraat die voet op Britse bodem zette. wraakoefeningen en spijtbetuigingen – Paris de peu. Elle se profile aussi comme première importance, attractive pour les
Purcell was in de ban van de stem van laten we u vanavond vooral kennismaken le centre de commerce le plus important entrepreneurs de tout poil.
de castraat en dat zette hem ertoe aan met een veel ruimere context. De du siècle naissant. La révocation de
met Sefauchi’s Farewell een van zijn concurrentie tussen de zangers, de l’édit de Nantes en 1685 provoque une
allermooiste stukken voor klavecimbel rivaliteit tussen de componisten die arrivée massive de huguenots cherchant L’Italie en vogue
te schrijven. De operahuizen van Londen wereldfaam genieten of intussen in la liberté religieuse. Ils prennent
breidden hun activiteiten steeds meer de vergetelheid zijn geraakt, hun possession des quartiers de l’est de la Pour les musiciens en quête de
uit. De behoefte aan prestigieuze vriendschappen en hun onenigheden, ville, désertés par les nobles après le nouvelles aventures, soit par goût, soit
kunst groeide en de hulp van de en de politieke verdragen of conflicten grand incendie de 1666. Artisans pour parce que leur position s’est dégradée
castraten werd ingeroepen. De komst die zich op het hoogste niveau la plupart, ils participent activement au fil des années, un tel développement
van Senesino ging niet ongemerkt afspeelden, vonden soms zelfs hun à l’expansion économique de la ville, offre de nombreuses opportunités :
voorbij. Senesino en zijn collega Berselli weg naar de planken van het theater. excellant dans l’argenterie, la porcelaine, le public se presse pour écouter les
hadden in 1719 overigens het einde De uiteenlopende passies van de la verrerie, l’horlogerie et la soierie. Ils concerts, le commerce de l’édition
van het operagezelschap van Dresden menselijke ziel worden veruitwendigd contribuent d’ailleurs à faire de Londres musicale y est florissant et surtout,
ingeluid, amper enkele maanden door de retoriek, het centrale element la capitale européenne du textile, de nombreux nobles et une classe
voor Händel Senesino naar Londen van de barokkunst. supplantant les villes françaises de Tours moyenne bourgeoise en constante
liet overkomen. De twee wispelturige et de Lyon. expansion cherchent à recevoir des
en zelfingenomen castraten hadden Benoît Vanden Bemden, C’est en 1695 qu’est créée la leçons particulières de maîtres de
namelijk geweigerd Flavio Crispo, het met de gewaardeerde medewerking van Banque d’Angleterre. Cette nouvelle musique. Il est important de noter que
laatste werk van componist Johann Pedro Ottavio Diaz institution permet d’emprunter les cette frénésie pour le divertissement
10 11et les fastes est surtout due aux diplomate (ambassadeur à Bruxelles Purcell. Dido and Æneas, l’œuvre et instrumentistes d’Europe. C’est à
frustrations infligées par le puritanisme en 1696), voire d’espion, en plus de ses aujourd’hui la plus connue de Purcell, ne Dresde, grand pôle européen d’opéra,
d’Oliver Cromwell (1653-1658). fonctions de vicaire apostolique. Il ne l’est pas de ses contemporains : sa seule qu’il entend Teofane d’Antonio Lotti, qui
Les premiers arrivés, italiens pour serait d’ailleurs pas étranger au succès présentation a lieu dans un pensionnat l’inspirera plus tard pour Ottone (1723).
la plupart, emmènent avec eux non que Händel a recueilli à Rome auprès pour jeunes filles à Chelsea en 1689. Giovanni Bononcini (1670-1757)
seulement leur art d’interprètes, mais du cardinal Ruspoli, se servant du jeune Au tournant du XVIIIe siècle, y tient la partie de violoncelle (il est
aussi leurs talents de compositeurs compositeur pour les négociations l’éducation de tout jeune gentleman probablement le continuiste principal).
et des malles bien remplies des entre la papauté et le Saint-Empire passe par un tour culturel et initiatique Celui-ci deviendra un collègue
partitions de leurs collègues et amis germanique des Habsbourg dans de l’Europe, avec un passage obligé compositeur de Händel à la Royal
disséminés dans l’Europe entière. C’est le cadre de la guerre de succession par la péninsule italienne. Ce « Grand Academy of Music et plus tard son
probablement ainsi qu’un arrangeur espagnole. Tour », à l’origine du terme « touriste », principal rival lorsqu’ils travailleront pour
anonyme peut utiliser en 1710 la Élu en 1724 président honoraire à fait naître la passion de l’opéra chez des maisons concurrentes. Il Trionfo
musique d’un certain Georg Friedrich vie de l’Academy of Ancient Music, un plusieurs générations de Britanniques. di Camilla (1696) de Bononcini a déjà
Händel (1685-1759) pour l’intermède à la ensemble dédié à l’interprétation de la Grâce à cette formation, à leur retour séduit la scène londonienne quelques
pièce de théâtre The Alchemist de Ben musique « ancienne » (quelques années d’Italie, les jeunes aristocrates font années auparavant, ayant été joué pas
Jonson (1572-1637). Il est peu probable d’ancienneté à peine suffisent alors pour représenter des pastiches et des moins de soixante-quatre fois entre
que Händel ait jamais donné son obtenir ce statut), Steffani témoigne adaptations d’opéras italiens créés 1706 et 1709 !
autorisation, ni même qu’il ait été payé sa reconnaissance à l’institution en lui sur le continent, soit dans leurs hôtels Le violoniste Pietro Castrucci (1679-
pour l’utilisation de l’ouverture de son faisant cadeau d’un manuscrit de son particuliers, soit dans les théâtres. 1752), que Händel a déjà rencontré à
opéra Rodrigo, créé à Florence en 1707, Stabat Mater et de madrigaux. Les deux À peine rentré à Hanovre en juin Rome, est également débauché par ce
ou pour la publication de celle-ci dans compositeurs se reverront une dernière 1711, Händel ne pense qu’à retourner en dernier pour devenir le Konzertmeister
la foulée chez un éditeur londonien. En fois à Rome en 1727. Angleterre et s’y installe définitivement de l’Academy, position qu’il assurera
outre, nombre de compositeurs italiens à l’automne 1712, faisant faux bond au durant plus de vingt ans. Castrucci sera
voient certains de leurs succès remaniés prince-électeur de Hanovre. À la mort d’ailleurs caricaturé par William Hogarth
et traduits en anglais pour la scène L’opéra : entre produit de la reine Anne, le 1er août 1714, son dans sa gravure The Enraged Musician
londonienne ; c’est notamment le cas importé et héritage successeur n’est autre que le prince- (voir p. 3).
d’opéras d’Alessandro Scarlatti et de électeur de Hanovre, qui devient roi Parmi les instrumentistes que Händel
Giovanni Bononcini. Le 24 février 1711 déjà, Händel présente d’Angleterre sous le nom de George Ier. fréquente à Londres et implique dans
C’est donc précédé de sa réputation au Queen’s Theatre son Rinaldo, sur un Le nouveau roi prend dans ses malles l’Academy figurent également Nicola
que le plus italien des compositeurs livret de Giacomo Rossi, inspiré comme cinq volumes d’arias et trois de duos Francesco Haym (1678-1729) et Giuseppe
allemands débarque en novembre ou beaucoup d’ouvrages de l’époque d’un de chambre d’Agostino Steffani, Sammartini (1695-1750). Le premier, un
en décembre 1710 dans la capitale épisode de La Jérusalem délivrée du aujourd’hui conservés à la bibliothèque Romain d’origine allemande, déjà arrivé
britannique, ayant reçu un congé Tasse. Il s’agit du premier opéra italien de Buckingham Palace. à Londres en 1701, est un violoncelliste
d’un an de son nouvel employeur, spécifiquement écrit pour la scène accompli et un compositeur prolifique,
Georg Ludwig de Hanovre. En effet, londonienne, bien que le genre ne soit même si l’histoire ne se souviendra de
après plusieurs années passées en pas inconnu du public. Même si une Dans l’entourage de Händel lui que comme librettiste des œuvres
Italie, s’imbibant de la musique en majorité des spectacles sont des pièces de Händel et de Bononcini. Giuseppe
vogue à Florence, à Naples, à Venise de théâtre pour lesquelles de nombreux En 1719, Händel est envoyé en tournée Sammartini, quant à lui, frère aîné du
et principalement à Rome, Händel a compositeurs ont écrit des musiques européenne par un groupe de nobles célèbre Giovanni Battista, est également
obtenu le poste de maître de chapelle de scène – incidental music – jouées en souhaitant créer une troupe d’opéra compositeur, mais excelle surtout
à Hanovre, sur la recommandation ouverture et entre les actes, différentes italien permanente et du plus haut comme hautboïste, non seulement
expresse d’Agostino Steffani (1654- tentatives d’opéras (ou de semi-opéras) niveau, la Royal Academy of Music, dans son Milan natal, mais aussi dès son
1728). Celui-ci, en place depuis 1688 sont faites dès la fin du XVIIe siècle, une aventure qu’il mènera en trois arrivée à Londres vers 1727.
comme maître de chapelle, combine les plus connues de ces œuvres étant épisodes jusqu’en 1737. Sa mission Citons également le cas particulier
des talents de compositeur à ceux de The Fairy Queen et King Arthur de est d’engager les meilleurs chanteurs de Reinhard Keiser (1674-1739),
12 13dont l’ouverture de Der lächerliche retentissant dès sa création, à laquelle des membres de l’ancienne troupe de de s’envenimer d’année en année. Après
Prinz Jodelet (1726) figure dans la Johann Sebastian Bach, alors présent à Händel, l’Opera of the Nobility veut faire le départ de Senesino pour la troupe
partie instrumentale du programme. Dresde, assiste probablement. preuve à la cour de son côté avant- concurrente, Händel engagera d’autres
Compositeur de premier plan à l’opéra gardiste et de son prestige. Hélas, à célébrités comme Giovanni Carestini
de Hambourg, Reinhard Keiser est fort partir de 1737, cette institution fusionne (1705-ca 1760), que le compositeur
apprécié de Händel, qui joue sous sa Au cœur de la controverse avec celle de Händel et la banqueroute traitera d’âne lorsque celui-ci refusera le
direction au début de sa carrière. Ce pointe son nez, ses dépenses sublime air Verdi prati.
dernier empruntera d’ailleurs beaucoup Issu de la querelle ancestrale entre le extravagantes n’ayant aucune limite. Sous le prétexte d’une intrigue
de musique de son aîné pour ses roi d’Angleterre et son héritier, l’Opera plutôt banale mais typique des opéras
propres compositions. En retour, Keiser of the Nobility est un parangon de cette baroques – une querelle entre deux
inclut des arias de Händel dans ses noblesse gravitant dans l’entourage de Lutte intestine au pays des castrats amis pour les faveurs amoureuses d’une
opéras tardifs. Frédéric, prince de Galles. Ce qui est femme, avec son lot de trahisons, de
Mais c’est principalement des curieux dans cette querelle politico- C’est à la fin du XVIIe siècle qu’un déceptions, d’actes de vengeance et
chanteurs de haut vol que Händel sociale, c’est que la tribune est l’opéra. castrat de renom foule le sol britannique de regrets –, c’est surtout à une mise
réussit à emmener à Londres, à Händel est considéré par cette noblesse, pour la première fois (ou presque), en contexte beaucoup plus large
commencer par Francesco Bernardi assez libérale, comme un conservateur lorsque Giovanni Francesco Grossi que nous vous convions ce soir. La
(1686-1759), plus connu sous le nom passéiste et dont le style est en (1653-1697), dit Siface, se produit à concurrence entre les chanteurs, entre
de Senesino. Ce castrat italien a la contradiction avec le rococo naissant Londres. La voix du castrat fascine les compositeurs célébrissimes ou
réputation d’être un très mauvais acteur, de Hasse, de Porpora, de Vinci et de Purcell et lui inspire l’une de ses plus aujourd’hui oubliés, leurs amitiés et
défaut qui lui est pardonné dès qu’il Veracini. La proximité entre Händel, le belles pièces de clavecin, Sefauchi’s leurs disputes, les tractations ou conflits
ouvre la bouche. Il est le primo uomo roi George II et son premier ministre Farewell. Quand l’activité des maisons politiques au plus haut niveau de l’État
de la plupart des ouvrages de Händel à Robert Walpole assimile le compositeur d’opéra de Londres se développe et s’invitent parfois jusque sur la scène du
Londres, jusqu’à son départ de la troupe et son œuvre à l’establishment nécessite des éléments artistiques théâtre. Le tout avec l’expression des
du Saxon en 1730, lui préférant l’Opera contre lequel la maison du prince de prestige, les castrats sont appelés différentes passions de l’âme humaine
of the Nobility. Frédéric se bat. Deux maisons d’opéra en renforts. L’arrivée de Senesino fait par le biais de la rhétorique, élément
C’est aussi à Dresde que Händel s’affrontent sur un terrain finalement grand bruit. Senesino et son collègue central de l’art baroque.
recrute Margherita Durastanti comme assez politique : Covent Garden, avec Berselli sont d’ailleurs à l’origine de la
prima donna. Bien qu’elle témoigne Händel et les tenants d’une réforme fin de la troupe d’opéra de Dresde en Benoît Vanden Bemden,
d’une grande fidélité à Händel, elle doit fiscale égalitaire et pacifiste, et le King’s 1719, à peine quelques mois avant que avec l’aimable collaboration de Pedro
laisser sa première place à d’autres Theatre, qui cherche à réduire l’impôt Händel n’engage Senesino à Londres. Ottavio Diaz
divas arrivées plus tard à Londres, à pour la noblesse et à intervenir dans En effet, les deux castrats capricieux
savoir Francesca Cuzzoni en 1723 puis une politique européenne coercitive et orgueilleux ont refusé la dernière
Faustina Bordoni en 1726. Ces deux et belliqueuse. Le sommet de la œuvre du compositeur Johann David
cantatrices, rivales dans le talent comme contestation anti-Händel/Walpole est Heinichen, Flavio Crispo. Malgré une
dans l’extravagance, auront un impact atteint en 1733, avec la crise de la taxe partition truffée de bijoux, les deux
indéniable dans la création musicale d’accise (sur les produits de luxe et castrats, dit-on, en sont venus aux mains
de leur époque. La Cuzzoni inspirera d’importation, tels le tabac et le rhum) avec le compositeur, ce qui a horrifié
certains des plus grands airs et rôles et l’opéra Orlando de Händel, qui le duc-électeur de Saxe. Händel, après
de Händel (Cleopatra, Rodelinda, vise directement, avec son livret, une avoir entretenu une relation assez
Adelaide…) et la Bordoni envoûtera noblesse hostile à la réforme. L’Opera of cordiale avec Nicolò Grimaldi (1673-
le compositeur pour ensuite épouser Nobility accueille une des plus grandes 1732), dit Nicolini, chanteur célèbre
son principal rival et réformateur du vedettes de l’époque, le castrat Carlo dans les années 1710 et créateur des
genre, Johann Adolf Hasse, qui lui offrira Broschi (1705-1782), dit Farinelli. En rôles de Rinaldo, de Teseo et d’Amadigi,
son plus grand rôle dans son célèbre nommant Nicola Porpora (1686-1768) à entretient une relation plutôt orageuse
Cleofide. Cet opéra connaît un succès la tête de l’institution et avec la plupart avec Senesino, relation qui ne cessera
14 15BIOGRAFIEËN · BIOGRAPHIES
Accademia Bizantina en de Akademie opgevoerd in het Gran Teatre del Liceu
für Alte Musik Berlin. In het operagenre in Barcelona. Xavier Sabata is ook
zal Valer Sabadus in januari opnieuw geboeid door het liedrepertoire. Zo zong
de titelrol van Xerxès voor zijn rekening hij afgelopen mei de Winterreise van
nemen in de Deutsche Oper am Rhein. Schubert in L’Auditori in Barcelona. Zijn
© Schneider Photography
Zijn soloalbum Hasse Reloaded (Oehms, passie voor dramatische kunsten leeft
© Michal Novak
2012) leverde hem de prijs van de Duitse hij niet alleen uit als theateracteur, maar
platenkritiek op, terwijl Le belle immagini ook op televisie.
(Sony, 2014), met aria’s van Gluck, gelau-
werd werd met de ECHO Klassik 2015. FR Révélé au public en 2005 par le biais
du Jardin des voix de William Christie,
FR Valer Sabadus a révélé sa voix claire Xavier Sabata est un contre-ténor
et cristalline au public international en admiré pour l’expressivité et la fraîcheur
2012 à travers son interprétation remar- de son jeu. Il a collaboré avec de
quable de Semira dans l’opéra Artaserse nombreux ensembles renommés, tels
de Leonardo Vinci (opéras de Nancy, Europa Galante, Collegium 1704, Venice
Lausanne, Cologne...) et de Menelao Baroque Orchestra ou I Barocchisti. Son
Valer Sabadus , dans Elena de Francesco Cavalli (Festival Xavier Sabata, répertoire couvre plusieurs siècles de
contratenor · contre-ténor d’Aix-en-Provence). Il s’est également contratenor · contre-ténor musique : du baroque à aujourd’hui. La
illustré en 2013 dans le rôle-titre du saison dernière, le chanteur s’est produit
Xerxès de Händel (Deutsche Oper am dans une version concertante d’Ottone
NL Het internationale publiek maakte in Rhein) et, en 2015 et 2016, dans celui NL Xavier Sabata raakte in 2005 bekend de Händel au Theater an der Wien ; il
2012 kennis met de kristalheldere stem de Thésée, du même compositeur, au bij het publiek dankzij Le Jardin des Voix a également interprété le programme
van Valer Sabadus dankzij zijn voortref- Festival Händel de Karlsruhe. La saison van William Christie. De contratenor de Catharsis, son dernier album sorti
felijke vertolking van Semira in Artaserse 2018-2019 s’annonce riche en mo- wordt geprezen voor zijn expressieve, en 2017 chez Aparte, à Athènes ainsi
van Leonardo Vinci (in de operahuizen ments forts pour le chanteur : celle-ci frisse vertolkingen. Hij werkte samen qu’au Wigmore Hall à Londres, où il s’est
van Nancy, Lausanne, Keulen enz.) en a débuté avec un concert de cantates met tal van befaamde ensembles, alors produit pour la première fois. Cette
van Menelaos in Elena van Francesco aux Köthener Bachfesttage en sep- zoals Europa Galante, Collegium 1704, saison, il fera ses débuts au Staatsoper
Cavalli (op het Festival d’Aix-en-Proven- tembre dernier et avec la sortie d’un het Venice Baroque Orchestra en Unter den Linden dans le rôle d’Ottone
ce). Bovendien vertolkte hij in 2013 de nouveau disque, Caro Gemello : Farinelli I Barocchisti. Zijn repertoire omvat dans L’incoronazione di Poppea de
titelrol in Serse van Händel (Deutsche and Metastasio, chez Sony Classical ; verschillende eeuwen, van barok tot Monteverdi, avant d’incarner Bertarido
Oper am Rhein) en in 2015 en 2016 die Sabadus réalisera également de grandes hedendaags. Het voorbije seizoen was dans Rodelinda de Händel à l’Opéra de
van Theseus van dezelfde componist, op tournées de concerts successivement hij te horen in een concertante versie Lyon et Dr. Schicksal dans L’enigma di
de HändelFestspiele Karlsruhe. Het sei- avec L’Arpeggiata et Concerto Köln, van Ottone van Händel in het Theater Lea, un opéra de Benet Casablancas et
zoen 2018-2019 wordt er een vol hoog- et fera l’objet d’un portrait à la Kölner an der Wien. Hij bracht ook Catharsis, Rafael Argullol, présenté en première
tepunten voor de zanger. Het startte met Philharmonie ; à cela s’ajoutent des zijn nieuwste album, in 2017 verschenen mondiale au Gran Teatre del Liceu à
een cantateconcert tijdens de Köthener concerts avec l’ensemble classique bij Aparte, in Athene en in Wigmore Barcelone. Xavier Sabata s’intéresse
Bachfesttage afgelopen september, en Spark, l’Accademia Bizantina et l’Aka- Hall in Londen, waar hij voor het eerst également au répertoire du lied : il a
met de release van een nieuwe plaat bij demie für Alte Musik Berlin. Dans le optrad. Dit seizoen maakt hij zijn debuut ainsi chanté le Winterreise de Schubert
Sony Classical: Caro Gemello: Farinelli domaine de l’opéra, Valer Sabadus cam- in de Staatsoper Unter den Linden, in à L’Auditori de Barcelone en mai dernier.
and Metastasio. Sabadus zal ook een pera à nouveau le rôle-titre de Xerxès en de rol van Ottone in L’incoronazione Sa passion pour les arts dramatiques
aantal grote concerttournees onderne- janvier au Deutsche Oper am Rhein. Son di Poppea van Monteverdi. Verder l’amène à se produire en tant qu’acteur,
men, achtereenvolgens met L’Arpeggiata album solo Hasse Reloaded (Oehms, vertolkt hij nog Bertarido in Rodelinda au théâtre mais aussi à la télévision.
en Concerto Köln, en een muzikaal por- 2012), lui a valu le prix de la Critique al- van Händel in de opera van Lyon en
tret krijgen bij de Kölner Philharmonie. lemande du disque, et Le belle immagini Dr. Schicksal in L’enigma di Lea, een
Daarbij komen nog eens concerten (Sony, 2014), composé d’airs de Gluck, le opera van Benet Casablancas en Rafael
met het klassieke ensemble Spark, de prix ECHO Klassik 2015. Argullol, die in wereldpremière wordt
16 17Rachael Beesley, FR Rachael Beesley est une violoniste,
Les Muffatti
concertmeester · Konzertmeister chef d’orchestre, Konzertmeister
et pédagogue spécialisée dans NL Les Muffatti is een Brussels orkest FR Fondé en 1996, Les Muffati est
NL Rachael Beesley is een internationaal l’interprétation historique documentée dat werd opgericht in 1996 en gespe- un orchestre bruxellois dédié à
befaamde violiste, dirigente, d’envergure internationale. cialiseerd is in muziek uit de barok. Het l’interprétation de la musique baroque,
concertmeester en pedagoge. Ze Konzertmeister invitée dans de gezelschap combineert musiceerplezier alliant plaisir de la pratique, minutie dans
is gespecialiseerd in de historische prestigieux ensembles et orchestres met een partituurgetrouwe uitvoering l’exécution et exploration en profondeur
uitvoeringspraktijk. Rachael trad op renouant avec la pratique historique, en een uitgediepte kennis van het du répertoire. Après dix années passées
tijdens festivals en in concertzalen overal Rachael s’est produite dans des repertoire. Na tien jaar onder leiding van sous la houlette de Peter Van Heyghen,
ter wereld, als gastconcertmeester bij festivals et salles de concert à travers Peter Van Heyghen nemen de musici les musiciens de l’orchestre assurent
verschillende Europese topensembles le monde. Elle est la chef d’orchestre, van het orkest voortaan gezamenlijk de désormais collectivement la direction
en -orkesten die de historische Konzertmeister et cofondatrice de artistieke leiding voor hun rekening. De artistique, confiant la direction musicale
uitvoeringspraktijk toepassen. Ze l’Australian Romantic & Classical muzikale leiding van de verschillende des différents projets à des musiciens,
is dirigente, concertmeester en Orchestra. Elle a joué, en tant projecten vertrouwen ze dan weer toe solistes, chefs ou Konzertmeister
medeoprichtster van het Australian qu’invitée, comme Konzertmeister et aan gastmusici, solisten, dirigenten of invités. Leurs divers projets font la part
Romantic & Classical Orchestra. Ze trad chef de pupitre, dans de nombreux concertmeesters. In hun diverse projec- belle tant au grand répertoire qu’aux
daarnaast al op als gastconcertmeester grands orchestres et compagnies ten besteden ze zowel bijzondere aan- découvertes. Le nom de l’orchestre fait
en lessenaaraanvoerder voor tal van d’opéra et a participé à plus de dacht aan het grote repertoire als aan référence à Georg Muffat (1653-1704),
beroemde Australische orkesten 50 enregistrements et diffusions nieuwe ontdekkingen. De naam van het compositeur cosmopolite qui fut l’un
en operagezelschappen, en heeft radiophoniques et télévisées. Rachael orkest verwijst naar Georg Muffat (1653- des premiers à établir avec précision
meer dan 50 plaatopnames en enseigne aux conservatoires de 1704), componist en wereldburger, die les distinctions entre styles italien et
radio- en tv-uitzendingen op haar musique de Melbourne et de Sidney als een van de eersten op gedetailleerde français. Le premier album de l’ensemble
naam staan. Rachael doceert aan de et est régulièrement invitée comme wijze de verschillen optekende tussen lui est consacré. La discographie des
muziekconservatoria van Melbourne conférencière à la Monash University, de Franse en Italiaanse muziekstijl. De Muffatti, comprenant à ce jour sept
en Sydney, en geeft gastcolleges aan au VCASS et au conservatoire de l’ANU. eerste cd van het ensemble is aan hem albums réalisés pour le label Ramée, a
de Monash University, het VCASS en Récipiendaire d’une bourse du Ian gewijd. De discografie van Les Muffatti été saluée par la critique. Son disque
de ANU School of Music. Ze kreeg een Potter Cultural Trust, elle figure dans le omvat tot op vandaag zeven platen, dédié à la Brockes-Passion de Reinhard
beurs van het Ian Potter Cultural Trust Who’s Who of Australian Women. opgenomen bij het label Ramée en Keiser, réalisé avec l’ensemble Vox
en is opgenomen in de “Who’s Who of unaniem geprezen door de pers. Met Luminis, a remporté en 2014 les trois
Australian Women”. hun opname van Brockes-Passion van grands prix discographiques belges :
Reinhard Keiser, gemaakt in samen- prix Klara, prix Caecilia et Octave de la
werking met Vox Luminis, wonnen musique classique. Son prochain opus,
Les Muffatti in 2014 drie belangrijke consacré à des transcriptions pour orgue
Belgische platenprijzen: de Klaraprijs, et cordes de concertos et de sinfonias
de Caeciliaprijs en de Octave de la mu- de Bach, avec l’organiste Bart Jacobs en
sique classique. Hun volgende opname, soliste, sortira début 2019. Les Muffatti
gewijd aan transcripties voor orgel en bénéficient du soutien de la Fédération
strijkorkest van concerto’s en sinfonia’s Wallonie-Bruxelles.
van Johann Sebastian Bach, met orga-
nist Bart Jacobs als solist, komt begin
2019 uit. Les Muffatti krijgen steun van
de Fédération Wallonie-Bruxelles.
18 19GEZONGEN TEKSTEN · TEXTES CHANTÉS
AGOSTINO STEFFANI ANTONIO LOTTI GEORG FRIEDRICH HÄNDEL NICOLA FRANCESCO HAYM
DUO “BEGL’OCCHI, OH ARIA “DI LAGO O FONTE ARIA “CERCO IN VANO DI PLACARE”, DUO “HER LOVELY FACE”,
DIO, NON PIÙ”, IL MOLLE ARGENTO”, uit · extr. Tamerlano uit · extr. Pyrrhus & Demetrius
uittreksel · extrait uit · extr. Teofane Andronico Demetrius
Begl’occhi, oh Dio, non più, Ottone Cerco in vano di placare Her lovely Face enchains me,
Più non piangete, oh Dio, Di lago o Fonte l’idol mio, il mio bel nume, From her my Heart can’t move.
Che per barbaro rigor il molle argento se le stelle a me fan guerra.
Del tiranno Dio d’Amor un piciol vento Io comincio a di sperare, Pyrrhus
Serve d’esca quell’acqua al foco mio. sorge a ingres par qual nocchier che perde il lume, Resist enchanting Beauty,
quando ignoto è a lui la terra. Resist the God of love.
E fa più vago
il Fonte il lago Her Look to thee is teizing.
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL quel tremolar Thy torments still increasing,
ARIA “RISVEGLIA LO SDEGNO”, GEORG FRIEDRICH HÄNDEL I fear great pain thou’t prove.
uit · extr. Poro, re delle Indie Da un’ ira lieve ARIA “CHI PERDE UN MOMENTO”,
cosi receve uit · extr. Giulio Cesare Demetrius
Poro più graza amor Her look to me is pleasing,
Risveglia lo sdegno, men bello all’oro Nireno and charms me without ceasing,
Rammenta l’offesa, che va al godere Chi perde un momento nor feare I pain to prove.
E pensa’ a qual segno, senza sapere d’un dolce contento
Mi fido di te. che sia penar. Lagnarsi non si deve
Nell’aspra contesa di tante S’amor poi l’affanna.
Vicende da te sol dipende L’affetto in un petto GEORG FRIEDRICH HÄNDEL
L’onor dell’impresa. Se tosto non viene mal certo RECITATIVO & ARIA (GIUSTINO)
La pace d’un regno, GEORG FRIEDRICH HÄNDEL si tiene, e amor lo condanna. “SE PARLA NEL MIO COR”
La vita d’un Rè. ARIA “QUAL TIGRE E QUAL uit · extr. Giustino
MEGERA TESEO”,
Giustino
uit · extr. Teseo GIOVANNI BONONCINI Chi mi chiama alla gloria?
ANTONIO CALDARA Teseo DUO “CON/SENZA SPEME Ubbidiente il mio destin ascolto,
ARIA “VIVE L’IMMAGINE VOSTRA”, Qual Tigre e qual Megera DI FARMI CONTENTO”, e già men corro a coglier palme... e
uit · extr. Le Lodi d’Augusto T’impresse alma sì fiera dove?
Entro del seno. uit · extr. Il Trionfo di Camilla Ah! Che vaneggio!
Calliope Qual aspide nudrì Turno & Prenesto Pure il Fato mi trae: seguirlo io deggio.
Vive l’Immagin’ vostra Chi per latte ti diè Con/Senza speme di farmi contento Capanna, boschi, addio !
Nella sua vita, e Regna Tanto Veleno. Sono amante di vaga beltà Spezzo l’aratro moi.
Da conservar più degna Già al cor rimbomba
Vita per voi non v’è. Io languire mi sento nel tormento/Io Or la guerriera tromba ;
rapire mi sento dal piacere il timpano feroce, udir già parmi,
C’egli tutt’orsi mostra che amore mi dà. Giustino, andiamo alle Vittorie, all’ armi !
Coll’ opre un Padre’amate
ne lascia, che’al sembiante
La Maestà di Redi Re. pauze · pause
20 21Se parla al mio cor NICOLA PORPORA
Intrepido valor ARIA “DOLCI FRESCHE AURETTE”,
Voce è del fato uit · extr. Polifemo
Né degg’io disprezzar,
Ma lieto io vo’ ascoltar Aci
Suono sì grato. Oh, volesser gli Dei
Al senno ed al valor
D’uomin si fieri
Dell’empio mostro
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL Destinar la morte ?
ARIA “COR INGRATO
TI RAMMEMBRI”, Ma già carro del sol segui l’aurora,
E sovra la conchiglia inargentata
uit · extr. Rinaldo Galleggiar su la calma bella Galatea
Rinaldo Non vieggio ancora.
Cor ingrato, ti rammembri, Quella selvetta è amato suo soggiorno,
E non scoppii di dolor? E quel sasso muscoso,
Ma se stupido rassembri, Onde il ruscello il piè d’argento scioglie
Ti risvegli il mio furor! Spesso a fresco riposo
La bianca Diva accoglie
Deh sieguimi o Fortuna
Dov’ella vien per semplice diletto ;
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL Ahi lasso ? e me trae disperato affetto.
RECITATIVO & ARIA
“ROMPI E LACCI” Dolci fresche aurette grate invitate
Sulla calma il bel Idol di quest’alma
uit · extr. Flavio, re de’ Longobardi Ch’io latorni a vaghegiar
Guido
Rompo i lacci, e frango i dardi Fronde tremule sussuranti,
Che al mio sen Amor scagliò, Onde lipide mormoranti
Mà poi senza l’idol mio La mia diva all’ombra amate
Come, o Dio! Viver potrò ? Allettate a ritornar.
GEORG FRIEDRICH HÄNDEL
DUO “CORONATA DI
GIGLIE DI ROSE”,
uit · extr. Tamerlano (1719)
Andronico & Tamerlano
Coronata di gigli, e di rose
con gl’amori ritorni la pace.
E fra mille facelle amorose,
perda i lampi dell’odio la face.
22Vous pouvez aussi lire
